c1Pakiet słownictwa

Polityka i społeczeństwo

Rząd, wybory, prawa obywateli i zasady życia zbiorowego.

71 słów
Słownictwo po angielsku

Dodaj do mojej biblioteki

Zarejestruj się za darmo, aby zapisać ten zestaw i śledzić postępy

71 słów

Definicje w języku: Polski
  • 1
    electoratenounformalneutral

    elektorat

    Zbiorcze określenie wszystkich osób uprawnionych do głosowania w wyborach.

    The party has clearly lost touch with its core electorate.

    Partia wyraźnie straciła kontakt ze swoim twardym elektoratem.

  • 2
    incumbentnounformalneutral

    urzędujący polityk

    Osoba aktualnie sprawująca urząd lub stanowisko, zwłaszcza gdy ubiega się o reelekcję.

    The incumbent has a clear advantage in name recognition.

    Urzędujący polityk ma wyraźną przewagę pod względem rozpoznawalności.

  • 3
    coalitionnounneutral

    koalicja

    Rząd lub sojusz utworzony przez dwie albo więcej współpracujących ze sobą partii.

    No single party won a majority, so they formed a coalition.

    Żadna partia nie zdobyła większości, więc utworzono koalicję.

  • 4
    mandatenounformalneutral

    mandat (upoważnienie od wyborców)

    Upoważnienie do rządzenia udzielone przez wyborców albo polecenie realizacji określonej polityki.

    They claim a clear mandate for radical reform.

    Twierdzą, że mają wyraźny mandat do radykalnych reform.

  • 5
    bipartisanadjectiveformalneutral

    ponadpartyjny, dwupartyjny

    Oparty na współpracy lub porozumieniu dwóch przeciwnych partii politycznych.

    The bill passed with rare bipartisan support.

    Ustawa przeszła przy rzadkim ponadpartyjnym poparciu.

  • 6
    suffragenounformal

    prawo wyborcze

    Prawo do głosowania w wyborach politycznych, zwłaszcza jako zdobycz historyczna.

    Universal suffrage was only achieved after decades of struggle.

    Powszechne prawo wyborcze wywalczono dopiero po dziesięcioleciach walki.

  • 7
    voter turnoutexpressionneutral

    frekwencja wyborcza

    Odsetek uprawnionych do głosowania, którzy faktycznie oddali głos w wyborach.

    Voter turnout was the lowest in living memory.

    Frekwencja wyborcza była najniższa od dziesięcioleci.

  • 8
    landslidenounneutral

    miażdżące zwycięstwo

    Przytłaczające zwycięstwo wyborcze osiągnięte ogromną przewagą.

    The party swept to power in a landslide.

    Partia doszła do władzy, odnosząc miażdżące zwycięstwo.

  • 9
    filibusternountechnicalneutral

    obstrukcja parlamentarna

    Przewlekłe przemówienie lub inna taktyka służąca opóźnieniu albo zablokowaniu decyzji ustawodawczej.

    Senators used a filibuster to stall the vote for hours.

    Senatorowie zastosowali obstrukcję parlamentarną, by godzinami blokować głosowanie.

  • 10
    gerrymanderingnountechnicalpejorative

    manipulowanie granicami okręgów wyborczych

    Manipulowanie granicami okręgów wyborczych tak, by sprzyjały jednej partii.

    Critics accused the state of blatant gerrymandering.

    Krytycy oskarżyli władze stanu o jawne manipulowanie granicami okręgów wyborczych.

  • 11
    demagoguenounformalpejorative

    demagog

    Przywódca zdobywający władzę przez granie na emocjach i uprzedzeniach tłumu.

    History is littered with demagogues who exploited people's fears.

    Historia jest pełna demagogów, którzy wykorzystywali ludzkie lęki.

  • 12
    patriotismnounneutral

    patriotyzm

    Miłość do ojczyzny i przywiązanie do niej, zwykle o pozytywnym wydźwięku.

    He spoke movingly about duty and patriotism.

    Wzruszająco mówił o obowiązku i patriotyzmie.

  • 13
    sovereigntynounformal

    suwerenność

    Najwyższa władza państwa do rządzenia sobą bez ingerencji z zewnątrz.

    The treaty was seen as a threat to national sovereignty.

    Traktat postrzegano jako zagrożenie dla suwerenności narodowej.

  • 14
    autonomynounformal

    autonomia

    Prawo regionu lub grupy do samodzielnego decydowania w pewnym zakresie o swoich sprawach.

    The region was granted greater autonomy after years of protest.

    Po latach protestów region otrzymał szerszą autonomię.

  • 15
    devolutionnounformaltechnical

    decentralizacja władzy

    Przekazanie kompetencji z rządu centralnego organom regionalnym lub lokalnym.

    Devolution gave Scotland its own parliament.

    Decentralizacja dała Szkocji własny parlament.

  • 16
    accountabilitynounformalneutral

    rozliczalność, odpowiedzialność za decyzje

    Obowiązek osób sprawujących władzę do tłumaczenia się ze swoich działań i decyzji.

    Voters are demanding greater accountability from their leaders.

    Wyborcy domagają się od przywódców większej odpowiedzialności.

  • 17
    transparencynounformalneutral

    przejrzystość, jawność

    Otwartość władzy, dzięki której decyzje i działania można poddać kontroli.

    The new rules are meant to improve transparency in public spending.

    Nowe zasady mają poprawić przejrzystość wydatków publicznych.

  • 18
    bureaucracynounneutral

    biurokracja

    Rozbudowany system administracji z wieloma urzędnikami i procedurami.

    The reforms were buried under layers of bureaucracy.

    Reformy utonęły pod warstwami biurokracji.

  • 19
    red tapeidiominformal

    urzędnicza mitręga, papierologia

    Nadmierne, frustrujące przepisy urzędowe i formalności, które wszystko spowalniają.

    Small businesses are drowning in red tape.

    Małe firmy toną w urzędniczej mitrędze.

  • 20
    civil servantexpressionneutral

    urzędnik państwowy

    Zawodowy pracownik urzędu państwowego, a nie polityk z wyboru.

    Senior civil servants advise ministers on policy.

    Wysocy urzędnicy państwowi doradzają ministrom w sprawach polityki.

  • 21
    civil societyexpressionformal

    społeczeństwo obywatelskie

    Sfera organizacji obywatelskich, fundacji i NGO-sów niezależnych od państwa.

    A strong civil society is essential to a healthy democracy.

    Silne społeczeństwo obywatelskie jest niezbędne dla zdrowej demokracji.

  • 22
    cabinetnounneutral

    rada ministrów, gabinet

    Grono najważniejszych ministrów tworzące organ wykonawczy, który wyznacza politykę.

    The proposal was discussed at this morning's cabinet meeting.

    Propozycję omawiano na dzisiejszym porannym posiedzeniu rady ministrów.

  • 23
    manifestonounneutral

    program wyborczy

    Opublikowane przed wyborami zestawienie polityki i zamierzeń partii.

    The pledge was a central part of their election manifesto.

    Ta obietnica była kluczowym punktem ich programu wyborczego.

  • 24
    pledgenounneutral

    obietnica wyborcza, przyrzeczenie

    Uroczysta publiczna obietnica, zwłaszcza złożona przez polityka lub partię.

    They broke their pledge not to raise taxes.

    Złamali obietnicę, że nie podniosą podatków.

  • 25
    vetonounformaltechnical

    weto

    Konstytucyjne prawo do odrzucenia decyzji lub projektu ustawy.

    The president used his veto to block the bill.

    Prezydent użył weta, by zablokować ustawę.

  • 26
    to ratifyverbformaltechnical

    ratyfikować

    Formalnie zatwierdzić traktat lub umowę, aby nabrały mocy urzędowej.

    Parliament has yet to ratify the trade agreement.

    Parlament musi jeszcze ratyfikować umowę handlową.

  • 27
    to repealverbformaltechnical

    uchylać/uchylić (ustawę)

    Oficjalnie znieść lub unieważnić obowiązujące prawo.

    Campaigners fought for years to repeal the ban.

    Aktywiści przez lata walczyli o uchylenie zakazu.

  • 28
    amendmentnounformaltechnical

    poprawka (do ustawy)

    Formalna zmiana lub uzupełnienie zgłoszone do ustawy albo konstytucji.

    The opposition tabled an amendment to soften the bill.

    Opozycja zgłosiła poprawkę łagodzącą ustawę.

  • 29
    to enactverbformaltechnical

    uchwalać/uchwalić

    Nadać projektowi moc prawa w formalnym procesie ustawodawczym.

    The legislation was finally enacted last spring.

    Ustawę ostatecznie uchwalono zeszłej wiosny.

  • 30
    censorshipnounneutral

    cenzura

    Tłumienie lub kontrolowanie wypowiedzi, prasy i innych form przekazu.

    State censorship of the press intensified after the protests.

    Po protestach nasiliła się państwowa cenzura prasy.

  • 31
    dissidentnounformalneutral

    dysydent

    Osoba otwarcie przeciwstawiająca się władzy autorytarnej, często z narażeniem siebie.

    The dissident was jailed for criticising the regime.

    Dysydent trafił do więzienia za krytykę reżimu.

  • 32
    oppressionnounformalneutral

    ucisk, opresja

    Długotrwałe okrutne lub niesprawiedliwe traktowanie ludzi przez sprawujących władzę.

    The movement was born out of decades of oppression.

    Ruch narodził się z dziesięcioleci ucisku.

  • 33
    tyrannynounformalliterary

    tyrania

    Okrutne i opresyjne rządy albo władza sprawowana przez samowładcę.

    The revolution was a revolt against centuries of tyranny.

    Rewolucja była buntem przeciwko wiekom tyranii.

  • 34
    authoritarianadjectiveneutral

    autorytarny

    Wymuszający ścisłe posłuszeństwo wobec władzy kosztem wolności jednostki.

    The country slid steadily towards authoritarian rule.

    Kraj systematycznie osuwał się w stronę rządów autorytarnych.

  • 35
    totalitarianadjectiveformal

    totalitarny

    Dotyczący systemu, który domaga się całkowitej kontroli państwa nad życiem publicznym i prywatnym.

    The novel depicts a bleak totalitarian state.

    Powieść przedstawia ponure państwo totalitarne.

  • 36
    coupnounneutral

    zamach stanu, pucz

    Nagłe, często brutalne i bezprawne przejęcie władzy od rządu.

    The president was ousted in a military coup.

    Prezydenta obalono w wojskowym zamachu stanu.

  • 37
    uprisingnounneutral

    powstanie, zryw

    Masowy bunt przeciwko władzy lub rządowi.

    The uprising began with peaceful demonstrations.

    Powstanie zaczęło się od pokojowych demonstracji.

  • 38
    revolutionnounneutral

    rewolucja

    Zasadnicze, często siłowe obalenie rządu albo porządku społecznego.

    The revolution swept away the old monarchy.

    Rewolucja zmiotła dawną monarchię.

  • 39
    radicaladjectiveneutral

    radykalny

    Opowiadający się za gruntowną lub skrajną zmianą polityczną i społeczną.

    They are calling for radical reform of the whole system.

    Domagają się radykalnej reformy całego systemu.

  • 40
    moderatenounneutral

    polityk umiarkowany

    Osoba o wyważonych, nieskrajnych poglądach politycznych.

    The party's moderates were uneasy about the new direction.

    Umiarkowani politycy tej partii z niepokojem patrzyli na nowy kurs.

  • 41
    centristadjectiveneutral

    centrowy

    Mający umiarkowane poglądy polityczne, unikający skrajności lewicy i prawicy.

    She ran on a broadly centrist platform.

    Startowała z programem zasadniczo centrowym.

  • 42
    austeritynounneutral

    polityka zaciskania pasa

    Polityka rządu polegająca na ostrych cięciach wydatków publicznych w celu zmniejszenia długu.

    A decade of austerity left public services stretched thin.

    Dekada zaciskania pasa nadwyrężyła usługi publiczne.

  • 43
    subsidynounneutral

    dotacja, subwencja

    Pieniądze wypłacane przez państwo, by wesprzeć jakąś branżę albo utrzymać niskie ceny.

    Farmers rely heavily on government subsidies.

    Rolnicy są mocno uzależnieni od rządowych dotacji.

  • 44
    inequalitynounneutral

    nierówności społeczne

    Nierówny podział bogactwa, dochodów lub szans w społeczeństwie.

    The gap between rich and poor highlights deepening inequality.

    Przepaść między bogatymi a biednymi uwidacznia pogłębiające się nierówności.

  • 45
    social mobilityexpressionformalneutral

    mobilność społeczna

    Możliwość przechodzenia ludzi między klasami społecznymi i ekonomicznymi.

    Education is often seen as the key to social mobility.

    Edukację często postrzega się jako klucz do mobilności społecznej.

  • 46
    the establishmentexpressionneutral

    establishment, elita władzy

    Wpływowe, mocno zakorzenione instytucje i osoby dzierżące władzę w społeczeństwie.

    He styled himself as an outsider taking on the establishment.

    Kreował się na outsidera, który rzuca wyzwanie establishmentowi.

  • 47
    the status quoexpressionformalneutral

    status quo, obecny stan rzeczy

    Istniejący stan rzeczy, zwłaszcza w odniesieniu do struktur politycznych i społecznych.

    Powerful interests are determined to preserve the status quo.

    Wpływowe grupy interesu są zdeterminowane, by zachować status quo.

  • 48
    asylum seekerexpressionneutral

    osoba ubiegająca się o azyl

    Osoba, która złożyła wniosek o ochronę w innym kraju i czeka na decyzję.

    Asylum seekers are often housed in temporary accommodation.

    Osoby ubiegające się o azyl często mieszkają w tymczasowych ośrodkach.

  • 49
    partisanadjectiveoften pejorative

    stronniczy, partyjny

    Silnie i często bezkrytycznie lojalny wobec jednej partii lub frakcji; tendencyjny.

    The debate quickly descended into partisan point-scoring.

    Debata szybko zeszła do stronniczego zbijania punktów.

  • 50
    populismnounneutraloften pejorative

    populizm

    Sposób uprawiania polityki odwołujący się do zwykłych ludzi przeciwko utrwalonym elitom.

    The rise of populism has reshaped European politics.

    Wzrost populizmu przeobraził politykę europejską.

  • 51
    backbenchernounneutral; British/Commonwealth parliamentary English

    szeregowy poseł

    Poseł, który nie pełni funkcji ministerialnej ani innego wysokiego stanowiska. Uwaga: to termin brytyjskiego i wspólnotowego parlamentaryzmu, bez bezpośredniego odpowiednika w systemach prezydenckich.

    A group of backbenchers threatened to rebel against the leadership.

    Grupa szeregowych posłów zagroziła buntem przeciwko kierownictwu.

  • 52
    whipnountechnicalneutral; primarily British/Commonwealth parliamentary usage

    rzecznik dyscypliny partyjnej

    Działacz partyjny odpowiedzialny za pilnowanie dyscypliny i zapewnienie głosów wśród posłów; także pisemne polecenie, jak mają głosować. Głównie w parlamentaryzmie brytyjskim i wspólnotowym.

    The whip warned rebels that there would be consequences.

    Rzecznik dyscypliny partyjnej ostrzegł buntowników, że będą konsekwencje.

  • 53
    lobbyistnounneutral

    lobbysta

    Osoba opłacana za wpływanie na polityków w imieniu grupy interesu lub firmy.

    Industry lobbyists fiercely opposed the new regulations.

    Lobbyści branżowi zaciekle sprzeciwiali się nowym przepisom.

  • 54
    to lobbyverbneutral

    lobbować

    Starać się wpłynąć na ustawodawców lub urzędników na rzecz określonej sprawy.

    Campaigners lobbied the government to tighten the law.

    Aktywiści lobbowali w rządzie za zaostrzeniem prawa.

  • 55
    grassrootsadjective/nounneutral

    oddolny; struktury oddolne

    Dotyczący zwykłych ludzi na poziomie lokalnym, a nie kierownictwa; także sami ci ludzie.

    The campaign built a powerful grassroots movement.

    Kampania zbudowała potężny ruch oddolny.

  • 56
    punditnounneutralsometimes ironic

    komentator polityczny

    Komentator wypowiadający się o polityce, zwykle w mediach.

    Political pundits had completely failed to predict the result.

    Komentatorzy polityczni zupełnie nie przewidzieli wyniku.

  • 57
    spinnouninformaloften pejorative

    spin, naginanie faktów

    Korzystne przedstawienie informacji, mające kształtować opinię publiczną.

    The government put a positive spin on the grim figures.

    Rząd przedstawił ponure dane w korzystnym świetle.

  • 58
    rhetoricnounformal; often pejorative in political contexts

    retoryka

    Język perswazyjny lub efektowny, często z sugestią, że brakuje mu treści.

    His speech was full of fiery rhetoric but few concrete plans.

    Jego przemówienie było pełne płomiennej retoryki, ale ubogie w konkretne plany.

  • 59
    statesmannounformal

    mąż stanu

    Szanowany, doświadczony przywódca polityczny, ceniony za mądrość i uczciwość. Uwaga: żeński odpowiednik to „stateswoman”, używa się też neutralnego „statesperson”.

    In his later years he was widely regarded as an elder statesman.

    W późniejszych latach powszechnie uważano go za starego męża stanu.

  • 60
    nationalismnounneutralsometimes pejorative

    nacjonalizm

    Silne utożsamianie się z własnym narodem, często ponad interesy innych narodów.

    A wave of nationalism swept across the region.

    Przez region przetoczyła się fala nacjonalizmu.

  • 61
    to impeachverbformaltechnical

    postawić w stan oskarżenia (urzędnika)

    Formalnie postawić funkcjonariuszowi publicznemu zarzut poważnego naruszenia obowiązków, wszczynając procedurę, która może zakończyć się usunięciem z urzędu.

    Congress voted to impeach the president.

    Kongres zagłosował za postawieniem prezydenta w stan oskarżenia.

  • 62
    propagandanounpejorative

    propaganda

    Tendencyjne informacje rozpowszechniane dla promowania sprawy lub poglądu politycznego.

    State television pumps out propaganda day and night.

    Telewizja państwowa dzień i noc wylewa propagandę.

  • 63
    militantadjective/nounneutral

    bojowy, wojujący; bojownik

    Agresywnie zaangażowany w sprawę polityczną lub społeczną; także osoba stosująca takie, często brutalne, metody.

    The strike was led by the union's most militant members.

    Strajkiem kierowali najbardziej bojowi członkowie związku.

  • 64
    extremismnounneutral

    ekstremizm

    Wyznawanie lub głoszenie skrajnych poglądów politycznych albo religijnych, wraz z gotowością do sięgania po radykalne metody.

    The government launched a programme to counter extremism.

    Rząd uruchomił program przeciwdziałania ekstremizmowi.

  • 65
    privatisationnounneutral

    prywatyzacja (pisownia brytyjska)

    Przekazanie państwowego przedsiębiorstwa lub usługi w ręce prywatne.

    The privatisation of the railways remains deeply controversial.

    Prywatyzacja kolei wciąż budzi głębokie kontrowersje.

  • 66
    marginalisedadjectiveformalneutral

    zmarginalizowany (pisownia brytyjska)

    Zepchnięty na margines społeczeństwa i pozbawiony władzy oraz wpływu.

    The policy fails the most marginalised communities.

    Ta polityka zawodzi najbardziej zmarginalizowane społeczności.

  • 67
    polarisationnounformalneutral

    polaryzacja (pisownia brytyjska)

    Podział opinii na dwa ostro przeciwstawne bieguny polityczne.

    Social media has accelerated political polarisation.

    Media społecznościowe przyspieszyły polaryzację polityczną.

  • 68
    xenophobianounformalpejorative

    ksenofobia

    Silna niechęć lub lęk wobec ludzi z innych krajów.

    The campaign was accused of stirring up xenophobia.

    Kampanię oskarżono o podsycanie ksenofobii.

  • 69
    privatizationnounneutralAmerican English

    prywatyzacja (pisownia amerykańska)

    Amerykańska pisownia słowa oznaczającego wyprzedaż majątku państwowego prywatnym właścicielom.

    The privatization of the railways remains deeply controversial among voters.

    Prywatyzacja kolei wciąż budzi wśród wyborców głębokie kontrowersje.

  • 70
    marginalizedadjectiveneutralAmerican English

    zmarginalizowany (pisownia amerykańska)

    Amerykańska pisownia słowa oznaczającego kogoś wykluczonego z władzy i z głównego nurtu społeczeństwa.

    The new policy is meant to give marginalized communities a stronger political voice.

    Nowa polityka ma dać zmarginalizowanym społecznościom mocniejszy głos polityczny.

  • 71
    polarizationnounneutralAmerican English

    polaryzacja (pisownia amerykańska)

    Amerykańska pisownia słowa oznaczającego rozejście się opinii na dwa przeciwstawne obozy.

    Political polarization has made bipartisan compromise increasingly rare.

    Polaryzacja polityczna sprawiła, że ponadpartyjny kompromis jest coraz rzadszy.

Ucz się wszędzie, nawet offline

Pobierz talie na telefon i ćwicz bez internetu. Idealne w drodze do pracy, w samolocie i wszędzie tam, gdzie zasięg bywa słaby.

Nagłówki, debaty i zażarte spory napędza słownictwo polityczne, a ten zestaw wręcza Ci terminy o odpowiednim ciężarze. Poznasz język władzy, wyborów i instytucji oraz pojęcia – demokracja, prawa, polityka publiczna – które ramują debatę o sprawach ogółu. Sięga w rejony zaawansowane, więc prześledzisz poważne relacje i obronisz jasne, przemyślane stanowisko.

Inne poziomy tematu Polityka i społeczeństwo

Więcej słownictwa po angielsku na poziomie C1