Nauka i badania

For decades the result remained a mere conjecture, tantalising but unproven.

Przez dziesięciolecia wynik pozostawał jedynie przypuszczeniem – kuszącym, lecz nieudowodnionym.

The entire framework rests on a handful of deceptively simple axioms.

Cała konstrukcja opiera się na garstce zwodniczo prostych aksjomatów.

Reproducibility is one of the foundational tenets of experimental science.

Powtarzalność wyników to jedna z fundamentalnych zasad nauk doświadczalnych.

The algorithm relies on a clever heuristic to prune the search space.

Algorytm opiera się na sprytnej heurystyce, która przycina przestrzeń przeszukiwania.

The authors present their results with the obligatory caveat about sample size.

Autorzy przedstawiają swoje wyniki z obowiązkowym zastrzeżeniem co do liczebności próby.

Age and diet may confound the apparent link between exercise and longevity.

Wiek i dieta mogą zakłócać pozorny związek między aktywnością fizyczną a długowiecznością.

The data allowed them to reject the null hypothesis at the 1% level.

Dane pozwoliły im odrzucić hipotezę zerową na poziomie jednego procenta.

The readings clustered tightly, with a standard deviation of less than two.

Odczyty układały się ciasno, z odchyleniem standardowym poniżej dwóch.

The model explains roughly eighty percent of the variance in the data.

Model wyjaśnia mniej więcej osiemdziesiąt procent wariancji w danych.

A simple linear regression revealed a clear upward trend.

Prosta regresja liniowa ujawniła wyraźny trend wzrostowy.

A meta-analysis of forty trials confirmed the drug's modest benefit.

Metaanaliza czterdziestu badań potwierdziła umiarkowaną skuteczność leku.

A longitudinal study tracked the children well into adulthood.

Badanie podłużne śledziło te dzieci aż do dorosłości.

The 1958 birth cohort has been followed for over six decades.

Kohortę urodzonych w 1958 roku śledzi się od ponad sześciu dekad.

We recorded each patient's blood pressure at baseline.

Ciśnienie krwi każdego pacjenta zanotowaliśmy na poziomie wyjściowym.

Half the participants unknowingly received a placebo.

Połowa uczestników nieświadomie otrzymała placebo.

Only a double-blind trial could rule out experimenter bias.

Tylko próba podwójnie ślepa mogła wykluczyć błąd eksperymentatora.

Any deviation from the protocol had to be documented in full.

Każde odstępstwo od protokołu trzeba było w pełni udokumentować.

A blood assay confirmed elevated levels of the enzyme.

Oznaczenie z krwi potwierdziło podwyższony poziom tego enzymu.

We carefully titrated the acid until the indicator turned pink.

Ostrożnie miareczkowaliśmy kwas, aż wskaźnik zabarwił się na różowo.

Spin the sample in the centrifuge for ten minutes.

Odwiruj próbkę w wirówce przez dziesięć minut.

Adding the salt precipitated a fine white powder.

Dodanie soli wytrąciło drobny biały proszek.

Each specimen was labelled and stored at minus eighty degrees.

Każdą próbkę opisano i przechowywano w temperaturze minus osiemdziesięciu stopni.

The enzyme binds tightly to its substrate before catalysis begins.

Enzym mocno wiąże się ze swoim substratem, zanim rozpocznie się kataliza.

Water is often called the universal solvent.

Wodę często nazywa się uniwersalnym rozpuszczalnikiem.

The reaction proceeds rapidly in an aqueous solution.

Reakcja przebiega szybko w roztworze wodnym.

Carbon's valence of four underpins the diversity of organic chemistry.

Wartościowość węgla równa czterem leży u podstaw różnorodności chemii organicznej.

The second law of thermodynamics dictates that entropy tends to increase.

Druga zasada termodynamiki mówi, że entropia dąży do wzrostu.

Enzyme catalysis can speed reactions up by a factor of millions.

Kataliza enzymatyczna potrafi przyspieszyć reakcje milionkrotnie.

Plastics are synthetic polymers made from chains of monomers.

Tworzywa sztuczne to polimery syntetyczne zbudowane z łańcuchów monomerów.

Two plants with the same genotype grew very differently in poor soil.

Dwie rośliny o tym samym genotypie rosły bardzo różnie na ubogiej glebie.

The recessive allele only shows up when both copies are present.

Allel recesywny ujawnia się dopiero wtedy, gdy obecne są obie kopie.

Mendel's experiments laid the groundwork for our understanding of heredity.

Doświadczenia Mendla położyły podwaliny pod nasze rozumienie dziedziczności.

Antibiotic resistance is natural selection unfolding before our eyes.

Antybiotykooporność to dobór naturalny rozgrywający się na naszych oczach.

The camel's hump is a remarkable adaptation to desert life.

Garb wielbłąda to niezwykłe przystosowanie do życia na pustyni.

The pathogen spreads through contaminated water supplies.

Patogen rozprzestrzenia się przez skażone ujęcia wody.

The vaccine prompts the body to produce protective antibodies.

Szczepionka skłania organizm do wytworzenia ochronnych przeciwciał.

Each antigen elicits its own specific antibody.

Każdy antygen wywołuje powstanie swoistego dla siebie przeciwciała.

Soil teems with countless beneficial microorganisms.

Gleba roi się od niezliczonych pożytecznych mikroorganizmów.

Without photosynthesis, almost all life on Earth would collapse.

Bez fotosyntezy niemal całe życie na Ziemi by się załamało.

Water enters the root cells by osmosis.

Woda wnika do komórek korzenia na drodze osmozy.

Oxygen reaches the tissues largely by diffusion.

Tlen dociera do tkanek głównie na drodze dyfuzji.

Nutrients cross the cell membrane through specialised channels.

Składniki odżywcze przechodzą przez błonę komórkową wyspecjalizowanymi kanałami.

A single neuron can connect to thousands of others.

Pojedynczy neuron może łączyć się z tysiącami innych.

Memories are thought to be encoded in the strength of each synapse.

Uważa się, że wspomnienia są zapisane w sile każdej synapsy.

The organism recoils instantly from a painful stimulus.

Organizm natychmiast cofa się przed bolesnym bodźcem.

The collider smashes protons to probe the subatomic world.

Zderzacz rozbija protony, by badać świat subatomowy.

A single photon can be enough to trigger a chemical reaction in the retina.

Pojedynczy foton może wystarczyć, by wywołać reakcję chemiczną w siatkówce.

Chemical bonds form when atoms share or transfer electrons.

Wiązania chemiczne powstają, gdy atomy uwspólniają lub przekazują elektrony.

Relativity predicts that time runs slower in a strong gravitational field.

Teoria względności przewiduje, że w silnym polu grawitacyjnym czas płynie wolniej.

A heavier object has greater inertia and is harder to stop.

Cięższy przedmiot ma większą bezwładność i trudniej go zatrzymać.

A louder sound corresponds to a wave of greater amplitude.

Głośniejszemu dźwiękowi odpowiada fala o większej amplitudzie.

The pendulum's oscillation gradually died away.

Oscylacje wahadła stopniowo zamarły.

The bridge swayed violently as wind set up a dangerous resonance.

Most gwałtownie się kołysał, gdy wiatr wzbudził groźny rezonans.

Honey has a far higher viscosity than water.

Miód ma znacznie większą lepkość niż woda.

The refraction of light makes the straw look bent in the glass.

Załamanie światła sprawia, że słomka w szklance wygląda na zgiętą.

Sweating is part of how the body maintains thermal homeostasis.

Pocenie się to jeden ze sposobów, w jaki organizm utrzymuje homeostazę cieplną.

Molecular data have forced a wholesale revision of the taxonomy.

Dane molekularne wymusiły gruntowną rewizję taksonomii.

Her research focuses on the physiology of exercise.

Jej badania koncentrują się na fizjologii wysiłku fizycznego.

Modern cosmology traces the universe back to the Big Bang.

Współczesna kosmologia cofa dzieje wszechświata aż do Wielkiego Wybuchu.

Deforestation is decimating the region's biodiversity.

Wylesianie dziesiątkuje bioróżnorodność tego regionu.

Gene expression is an inherently stochastic process.

Ekspresja genów jest procesem z natury stochastycznym.

Science leans heavily on inductive reasoning from accumulated data.

Nauka mocno opiera się na rozumowaniu indukcyjnym z nagromadzonych danych.

Mathematics proceeds by strict deductive proof.

Matematyka postępuje naprzód poprzez ścisły dowód dedukcyjny.

There is no a priori reason to expect the constant to take that value.

Nie ma żadnego powodu a priori, by oczekiwać, że stała przyjmie właśnie taką wartość.

Classical mechanics describes a strictly deterministic universe.

Mechanika klasyczna opisuje wszechświat ściśle deterministyczny.

Chemical nomenclature follows strict international conventions.

Nazewnictwo chemiczne podlega ścisłym konwencjom międzynarodowym.

An immediate corollary of the theorem is that no such particle can exist.

Bezpośrednim wnioskiem z tego twierdzenia jest to, że taka cząstka nie może istnieć.

They controlled for socioeconomic status to rule it out as a confounding variable.

Kontrolowali status społeczno-ekonomiczny, żeby wykluczyć go jako zmienną zakłócającą.

The effect was real but fell just short of statistical significance.

Efekt był rzeczywisty, ale nieznacznie nie osiągnął istotności statystycznej.

An identical genotype can still produce a strikingly different phenotype.

Identyczny genotyp może mimo wszystko dać uderzająco odmienny fenotyp.

Carbon's valency of four allows it to form an enormous variety of stable compounds.

Wartościowość węgla równa czterem pozwala mu tworzyć ogromną różnorodność trwałych związków.

Each neurone can form thousands of connections with its neighbours.

Każda komórka nerwowa może tworzyć tysiące połączeń z sąsiadującymi komórkami.