Prawo i sądownictwo
Przestępstwa, rozprawy, policja i język paragrafów.
Dodaj do mojej biblioteki
Zarejestruj się za darmo, aby zapisać ten zestaw i śledzić postępy
65 słów
Definicje w języku: Polski- 1mens reanountechnicalformal
strona podmiotowa czynu
Łaciński termin prawniczy oznaczający element psychiczny przestępstwa – zamiar przestępny
Without proving mens rea, the prosecution cannot establish that it was murder rather than an accident.
Bez wykazania zamiaru przestępnego oskarżenie nie zdoła udowodnić, że było to zabójstwo, a nie nieszczęśliwy wypadek.
- 2actus reusnountechnicalformal
strona przedmiotowa czynu
Łaciński termin prawniczy oznaczający czyn lub zachowanie, które stanowi przestępstwo
The actus reus was never in dispute; everyone agreed he pulled the trigger.
Sam czyn nie był nigdy kwestionowany; wszyscy zgadzali się, że to on pociągnął za spust.
- 3affidavitnountechnicalformal
oświadczenie pod przysięgą
Pisemne oświadczenie potwierdzone przysięgą, wykorzystywane jako dowód
She signed an affidavit swearing she had never met the defendant.
Podpisała oświadczenie pod przysięgą, w którym zaprzeczyła, by kiedykolwiek poznała oskarżonego.
- 4depositionnountechnicalformal
zeznanie pozasądowe
Zeznanie złożone pod przysięgą poza salą rozpraw przed procesem, częste w postępowaniach amerykańskich
During his deposition, the executive contradicted three of his earlier emails.
Podczas zeznania pozasądowego członek zarządu zaprzeczył treści trzech własnych wcześniejszych maili.
- 5arraignverbtechnicalformal
stawiać/postawić w stan oskarżenia
Formalnie postawić oskarżonego przed sądem, aby wysłuchał zarzutów i ustosunkował się do nich
He was arraigned on three counts of fraud and pleaded not guilty to all of them.
Postawiono go w stan oskarżenia w sprawie trzech zarzutów oszustwa, a on nie przyznał się do żadnego z nich.
- 6plea bargainnounneutral
ugoda z prokuraturą
Porozumienie, w którym oskarżony przyznaje się do winy w zamian za łagodniejszy zarzut lub niższą karę
Rather than risk a trial, she accepted a plea bargain and got two years instead of ten.
Zamiast ryzykować proces, zawarła ugodę z prokuraturą i dostała dwa lata zamiast dziesięciu.
- 7contempt of courtexpressiontechnicalformal
obraza sądu
Zachowanie lekceważące lub podważające powagę i autorytet sądu
The journalist was held in contempt of court for refusing to name her source.
Dziennikarka została ukarana za obrazę sądu, ponieważ odmówiła ujawnienia swojego źródła.
- 8mitigating circumstancesexpressionformal
okoliczności łagodzące
Czynniki zmniejszające winę moralną lub prawną, które mogą prowadzić do złagodzenia kary
The judge cited his age and his cooperation as mitigating circumstances.
Sąd wskazał jego wiek oraz współpracę z organami ścigania jako okoliczności łagodzące.
- 9aggravatingadjectiveformaltechnical
obciążający
Określa czynniki, które czynią przestępstwo poważniejszym i uzasadniają surowszą karę
The fact that he targeted an elderly victim was treated as an aggravating factor.
Fakt, że wybrał na ofiarę osobę starszą, potraktowano jako okoliczność obciążającą.
- 10duressnounformal
przymus
Bezprawna presja lub groźby zmuszające kogoś do określonego działania; mogą stanowić okoliczność wyłączającą odpowiedzialność
She claimed she had signed the confession under duress.
Twierdziła, że podpisała przyznanie się do winy pod przymusem.
- 11coercionnounformal
wymuszenie
Zmuszanie kogoś do określonego zachowania przemocą lub zastraszaniem
The contract was void because it had been obtained through coercion.
Umowa była nieważna, ponieważ została zawarta w wyniku wymuszenia.
- 12entrapmentnountechnicalformal
prowokacja policyjna
Nakłonienie kogoś przez organy ścigania do popełnienia przestępstwa, którego w innych okolicznościach by nie popełnił
His lawyer argued entrapment, claiming the undercover officer had practically begged him to sell the drugs.
Jego obrońca powoływał się na prowokację policyjną, twierdząc, że funkcjonariusz pod przykryciem wręcz błagał go o sprzedaż narkotyków.
- 13slandernounformaltechnical
zniesławienie ustne
Wypowiedziane słowem zniesławienie, które godzi w dobre imię innej osoby
He sued his former partner for slander after the remarks at the conference.
Pozwał swojego byłego wspólnika o zniesławienie po wypowiedziach na konferencji.
- 14larcenynountechnicalformal
kradzież
Bezprawne zabranie cudzego mienia; formalny termin, używany zwłaszcza w prawie amerykańskim
He was charged with grand larceny after stealing the car.
Postawiono mu zarzut kradzieży w typie kwalifikowanym po tym, jak ukradł samochód.
- 15racketeeringnountechnical
przestępczość zorganizowana
Prowadzenie nielegalnej działalności gospodarczej lub procederu wymuszania haraczy, zwykle powiązane ze zorganizowanymi grupami przestępczymi
The indictment charged the family with racketeering and money laundering.
Akt oskarżenia zarzucał rodzinie udział w zorganizowanej grupie przestępczej i pranie pieniędzy.
- 16conspiracynounneutraltechnical
spisek przestępczy
Porozumienie dwóch lub więcej osób co do popełnienia czynu zabronionego
They were convicted of conspiracy to commit fraud, even though the scheme never paid out.
Zostali skazani za spisek w celu popełnienia oszustwa, mimo że przedsięwzięcie nigdy nie przyniosło zysku.
- 17collusionnounformal
zmowa
Potajemna współpraca mająca na celu wprowadzenie innych w błąd lub popełnienie oszustwa
Investigators found clear evidence of collusion between the two firms to rig the bids.
Śledczy znaleźli jednoznaczne dowody zmowy obu firm w celu ustawienia przetargu.
- 18accessorynountechnicalformal
pomocnik w przestępstwie
Osoba, która pomaga sprawcy przed popełnieniem przestępstwa lub po nim, nie będąc sprawcą głównym
She was charged as an accessory after the fact for helping him hide the weapon.
Postawiono jej zarzut pomocnictwa po fakcie, ponieważ pomogła mu ukryć narzędzie zbrodni.
- 19aid and abetexpressiontechnicalformal
pomagać i podżegać
Udzielać komuś pomocy i nakłaniać go do popełnienia przestępstwa
He was convicted of aiding and abetting the robbery by driving the getaway car.
Został skazany za pomocnictwo i podżeganie do napadu, ponieważ prowadził samochód, którym uciekli sprawcy.
- 20exculpatoryadjectivetechnicalformal
odciążający
Zmierzający do oczyszczenia kogoś z winy lub zarzutów, zwłaszcza o dowodach
The prosecution was accused of withholding exculpatory evidence from the defence.
Prokuraturze zarzucono zatajenie przed obroną dowodów odciążających.
- 21tortnountechnical
czyn niedozwolony
Naruszenie prawa cywilnego inne niż niewykonanie umowy, z którym prawo wiąże obowiązek naprawienia szkody
Negligence is the most common tort brought before the civil courts.
Niedbalstwo jest najczęstszym czynem niedozwolonym rozpoznawanym przez sądy cywilne.
- 22injunctionnountechnicalformal
nakaz sądowy
Orzeczenie sądu zobowiązujące stronę do określonego działania albo do zaniechania go
The company obtained an injunction to stop the newspaper publishing the article.
Spółka uzyskała nakaz sądowy zakazujący gazecie publikacji tego artykułu.
- 23summonsnounformaltechnical
wezwanie do sądu
Urzędowe polecenie stawienia się przed sądem
He ignored the summons and a warrant was issued for his arrest.
Zlekceważył wezwanie do sądu i wydano za nim list gończy.
- 24quashverbformaltechnical
uchylać/uchylić (orzeczenie)
Formalnie unieważnić skazanie, werdykt lub inne rozstrzygnięcie prawne
The appeal court quashed his conviction after the new evidence emerged.
Sąd apelacyjny uchylił wyrok skazujący po ujawnieniu nowych dowodów.
- 25overturnverbneutral
unieważniać/unieważnić (wyrok)
Odwrócić wcześniejsze rozstrzygnięcie lub werdykt, zwłaszcza w postępowaniu odwoławczym
The higher court overturned the original ruling and ordered a retrial.
Sąd wyższej instancji unieważnił pierwotne rozstrzygnięcie i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy.
- 26appellantnountechnicalformal
skarżący
Strona, która zaskarża orzeczenie sądu do sądu wyższej instancji
The appellant argued that the trial judge had misdirected the jury.
Skarżący podnosił, że sąd pierwszej instancji błędnie pouczył ławę przysięgłych.
- 27adjudicateverbformaltechnical
rozstrzygać/rozstrzygnąć (spór)
Wydać formalne rozstrzygnięcie w spornej sprawie
An independent panel was appointed to adjudicate the dispute.
Do rozstrzygnięcia sporu powołano niezależny zespół.
- 28arbitrationnounformaltechnical
arbitraż
Rozstrzygnięcie sporu przez bezstronną osobę trzecią poza sądem
The contract requires both parties to go to arbitration before suing.
Umowa zobowiązuje obie strony do poddania sporu arbitrażowi przed wniesieniem pozwu.
- 29mediationnounneutraltechnical
mediacja
Postępowanie, w którym neutralna osoba trzecia pomaga stronom sporu dojść do dobrowolnego porozumienia
The couple opted for mediation rather than a contested divorce.
Małżonkowie wybrali mediację zamiast rozwodu z orzekaniem o winie.
- 30malfeasancenounformaltechnical
nadużycie uprawnień
Bezprawne postępowanie lub niewłaściwe zachowanie, zwłaszcza funkcjonariusza publicznego
The inquiry uncovered widespread malfeasance at the highest levels of the agency.
Postępowanie wyjaśniające ujawniło powszechne nadużycia uprawnień na najwyższych szczeblach urzędu.
- 31recidivismnountechnicalformal
recydywa
Skłonność skazanego przestępcy do ponownego popełniania przestępstw
Rehabilitation programmes are designed to reduce recidivism among young offenders.
Programy resocjalizacyjne mają ograniczyć recydywę wśród młodocianych sprawców.
- 32incarcerateverbformal
osadzać/osadzić w więzieniu
Pozbawić kogoś wolności, zwłaszcza w ramach kary orzeczonej przez sąd
Thousands are incarcerated each year for non-violent offences.
Co roku tysiące osób trafiają do więzień za przestępstwa bez użycia przemocy.
- 33clemencynounformal
łaska
Okazana sprawcy litość lub pobłażliwość, zwłaszcza przez złagodzenie kary
His family appealed to the governor for clemency hours before the execution.
Jego rodzina zwróciła się do gubernatora o łaskę na kilka godzin przed egzekucją.
- 34pardonnounformal
ułaskawienie
Urzędowy akt darowania przestępstwa i uchylenia kary
The president granted him a full pardon on his last day in office.
Prezydent udzielił mu pełnego ułaskawienia w ostatnim dniu urzędowania.
- 35reprievenounformal
odroczenie wykonania kary
Formalne wstrzymanie lub uchylenie wykonania kary, zwłaszcza kary śmierci
The condemned man was granted a last-minute reprieve.
Skazany na śmierć otrzymał odroczenie w ostatniej chwili.
- 36commuteverbformaltechnical
łagodzić/złagodzić karę
Zamienić orzeczoną karę na karę łagodniejszą
His death sentence was commuted to life imprisonment.
Karę śmierci złagodzono mu do dożywotniego pozbawienia wolności.
- 37restitutionnounformaltechnical
naprawienie szkody
Przywrócenie stanu poprzedniego lub wyrównanie tego, co zostało utracone albo zabrane; świadczenie na rzecz pokrzywdzonego
The court ordered him to pay restitution to the families he had defrauded.
Sąd zobowiązał go do naprawienia szkody na rzecz oszukanych rodzin.
- 38impunitynounformal
bezkarność
Wolność od kary lub od konsekwencji własnych czynów
For years the cartel operated with complete impunity.
Przez lata kartel działał w całkowitej bezkarności.
- 39jurisprudencenountechnicalformal
orzecznictwo (także: teoria prawa)
Teoria lub filozofia prawa albo utrwalony dorobek orzeczniczy w danej dziedzinie
This ruling will reshape jurisprudence on privacy for a generation.
To orzeczenie ukształtuje orzecznictwo dotyczące prywatności na pokolenia.
- 40statute of limitationsexpressiontechnicalformal
przedawnienie
Przepis określający maksymalny czas po zdarzeniu, w którym można wszcząć postępowanie prawne
The case was dismissed because the statute of limitations had expired.
Sprawę umorzono, ponieważ nastąpiło przedawnienie.
- 41double jeopardyexpressiontechnicalformal
zakaz dwukrotnego sądzenia za ten sam czyn
Zasada prawna, zgodnie z którą nikogo nie można sądzić dwa razy za ten sam czyn
He couldn't be retried for the killing because of double jeopardy.
Nie mógł zostać ponownie osądzony za to zabójstwo ze względu na zakaz dwukrotnego sądzenia.
- 42self-incriminationnountechnicalformal
samooskarżenie
Narażenie się na odpowiedzialność karną własnymi wypowiedziami
He invoked his right against self-incrimination and refused to answer.
Powołał się na prawo do odmowy samooskarżenia i odmówił odpowiedzi.
- 43presumption of innocenceexpressionformaltechnical
domniemanie niewinności
Zasada, zgodnie z którą oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie zostanie mu udowodniona
Trial by media erodes the presumption of innocence.
Proces medialny podważa domniemanie niewinności.
- 44burden of proofexpressionformaltechnical
ciężar dowodu
Obowiązek udowodnienia własnego twierdzenia w postępowaniu prawnym
In a criminal trial, the burden of proof rests with the prosecution.
W procesie karnym ciężar dowodu spoczywa na oskarżeniu.
- 45circumstantial evidenceexpressiontechnicalformal
dowody poszlakowe
Dowody, które nie wykazują faktu wprost, lecz pozwalają go pośrednio wywnioskować
The conviction rested entirely on circumstantial evidence, with no eyewitness.
Wyrok skazujący opierał się wyłącznie na dowodach poszlakowych, bez żadnego naocznego świadka.
- 46hearsaynountechnicalformal
zeznanie ze słyszenia
Zeznanie oparte na tym, co świadek usłyszał od innych, a nie na własnych spostrzeżeniach; co do zasady niedopuszczalne
The judge ruled the statement inadmissible as hearsay.
Sąd uznał to oświadczenie za niedopuszczalne jako zeznanie ze słyszenia.
- 47corroborateverbformal
potwierdzać/potwierdzić (dowodami)
Potwierdzić oświadczenie lub dowód innymi dowodami wspierającymi
Two independent witnesses corroborated her account of the night.
Dwóch niezależnych świadków potwierdziło jej relację z tamtej nocy.
- 48recantverbformalliterary
odwoływać/odwołać (zeznania)
Wycofać lub formalnie odwołać wcześniejsze oświadczenie albo zeznanie
The key witness recanted her testimony on the second day of the trial.
Kluczowa świadkini odwołała swoje zeznania drugiego dnia procesu.
- 49under oathexpressionformal
pod przysięgą
Po złożeniu przysięgi mówienia prawdy w postępowaniu prawnym
He lied under oath, which is why they later charged him with perjury.
Skłamał pod przysięgą i właśnie dlatego postawiono mu później zarzut składania fałszywych zeznań.
- 50pleanountechnicalformal
oświadczenie o winie
Formalne oświadczenie oskarżonego, czy przyznaje się do zarzucanego mu czynu
He entered a plea of not guilty to all charges.
Oświadczył, że nie przyznaje się do żadnego z zarzutów.
- 51counselnounformaltechnical
obrońca, pełnomocnik
Prawnik lub zespół prawników prowadzący sprawę przed sądem
Defence counsel rose to object to the question.
Obrońca wstał, aby zgłosić sprzeciw wobec tego pytania.
- 52coronernounneutraltechnical
koroner
Urzędnik badający zgony nagłe, gwałtowne lub z innych względów podejrzane
The coroner recorded a verdict of unlawful killing.
Koroner stwierdził, że doszło do bezprawnego pozbawienia życia.
- 53inquestnounformaltechnical
dochodzenie w sprawie zgonu
Sądowe postępowanie wyjaśniające, zwłaszcza co do przyczyny nagłego lub gwałtownego zgonu
The inquest concluded that the crash had been an accident.
Dochodzenie w sprawie zgonu wykazało, że katastrofa była wypadkiem.
- 54forensicadjectivetechnical
kryminalistyczny
Dotyczący wykorzystania metod naukowych w badaniu przestępstw albo dotyczący sądów
Forensic analysis of the fibres linked him directly to the scene.
Kryminalistyczna analiza włókien powiązała go bezpośrednio z miejscem zdarzenia.
- 55money launderingnounneutraltechnical
pranie pieniędzy
Ukrywanie nielegalnego pochodzenia środków, tak aby wyglądały na legalne
The casinos were used as a front for large-scale money laundering.
Kasyna służyły jako przykrywka dla prania pieniędzy na wielką skalę.
- 56abscondverbformal
zbiegać/zbiec
Oddalić się pospiesznie i potajemnie, zwłaszcza po to, by uciec z aresztu lub uniknąć odpowiedzialności
He absconded while out on bail and hasn't been seen since.
Zbiegł, przebywając na wolności za kaucją, i od tamtej pory nikt go nie widział.
- 57extraditeverbformaltechnical
wydawać/wydać (w drodze ekstradycji)
Przekazać podejrzanego lub skazanego innej jurysdykcji, w której jest poszukiwany
The court ruled that he could be extradited to face fraud charges abroad.
Sąd orzekł, że może zostać wydany za granicę, aby odpowiedzieć za oszustwa.
- 58obstruction of justiceexpressiontechnicalformal
utrudnianie postępowania karnego
Przestępstwo polegające na zakłócaniu wymiaru sprawiedliwości lub przebiegu śledztwa
Shredding the documents led to a charge of obstruction of justice.
Zniszczenie dokumentów w niszczarce doprowadziło do zarzutu utrudniania postępowania karnego.
- 59whistleblowernounneutral
sygnalista
Osoba, która ujawnia nielegalne lub nieetyczne działania w swojej organizacji
The fraud only came to light because a whistleblower contacted the regulator.
Oszustwo wyszło na jaw wyłącznie dlatego, że sygnalista zawiadomił organ nadzoru.
- 60mistrialnountechnicalformal
unieważnienie procesu
Proces uznany za nieważny wskutek uchybienia albo wobec braku zgodnego stanowiska ławy przysięgłych
The judge declared a mistrial after the jury was found to have read press coverage.
Sędzia unieważnił proces po tym, jak okazało się, że przysięgli czytali doniesienia prasowe.
- 61hung juryexpressionneutraltechnical
niezdecydowana ława przysięgłych
Ława przysięgłych, która nie jest w stanie osiągnąć wymaganej zgodności co do werdyktu
After four days of deliberation, the result was a hung jury.
Po czterech dniach narady ława przysięgłych nie zdołała uzgodnić werdyktu.
- 62suspended sentenceexpressiontechnicalformal
kara w zawieszeniu
Kara pozbawienia wolności, której nie wykonuje się, o ile sprawca nie popełni kolejnego przestępstwa
He received a two-year suspended sentence and walked free from court.
Otrzymał dwa lata w zawieszeniu i wyszedł z sądu na wolność.
- 63habeas corpusnountechnicalformal
habeas corpus (nakaz kontroli legalności zatrzymania)
Zasada prawna i nakaz sądowy chroniące przed bezprawnym pozbawieniem wolności
His lawyers filed a writ of habeas corpus to force the state to justify his continued detention.
Jego prawnicy złożyli wniosek o habeas corpus, aby zmusić państwo do uzasadnienia dalszego pozbawienia go wolności.
- 64prima facieadjectivetechnicalformal
prima facie (na pierwszy rzut oka)
Oparty na pierwszym wrażeniu; uznawany za prawidłowy, dopóki nie zostanie obalony
The prosecution established a prima facie case, so the trial proceeded.
Oskarżenie uprawdopodobniło sprawę na pierwszy rzut oka, więc proces się rozpoczął.
- 65bailiffnounneutraltechnical
woźny sądowy (USA), komornik (Wielka Brytania)
Funkcjonariusz pilnujący porządku na sali rozpraw lub wykonujący orzeczenia sądu
The bailiff escorted the jury back into the courtroom.
Woźny sądowy wprowadził ławę przysięgłych z powrotem na salę rozpraw.
Ucz się wszędzie, nawet offline
Pobierz talie na telefon i ćwicz bez internetu. Idealne w drodze do pracy, w samolocie i wszędzie tam, gdzie zasięg bywa słaby.
Prawo mówi precyzyjnymi terminami, a sięgnięcie po niewłaściwy zupełnie zmienia sens. Ten zestaw daje Ci tę dokładność: słownictwo sali sądowej – sędzia, prawnik, proces, wyrok – obok słów na przestępstwo i wymiar sprawiedliwości. Na poziomie zaawansowanym pozwala śledzić sprawę w wiadomościach, wnikliwie czytać relacje prawne i z precyzją dyskutować o kwestiach sprawiedliwości.