Bilim ve araştırma

For decades the result remained a mere conjecture, tantalising but unproven.

Sonuç onlarca yıl boyunca yalnızca bir sanı olarak kaldı: baştan çıkarıcı ama kanıtsız.

The entire framework rests on a handful of deceptively simple axioms.

Bütün çerçeve, aldatıcı ölçüde yalın birkaç aksiyoma dayanır.

Reproducibility is one of the foundational tenets of experimental science.

Yinelenebilirlik, deneysel bilimin kurucu temel ilkelerinden biridir.

The algorithm relies on a clever heuristic to prune the search space.

Algoritma, arama uzayını budamak için akıllıca bir sezgisel yönteme dayanıyor.

The authors present their results with the obligatory caveat about sample size.

Yazarlar sonuçlarını, örneklem büyüklüğüne ilişkin kaçınılmaz çekinceyle birlikte sunuyor.

Age and diet may confound the apparent link between exercise and longevity.

Yaş ve beslenme, egzersizle uzun yaşam arasındaki görünür bağı karıştırabilir.

The data allowed them to reject the null hypothesis at the 1% level.

Veriler, sıfır hipotezini yüzde 1 düzeyinde reddetmelerine olanak verdi.

The readings clustered tightly, with a standard deviation of less than two.

Ölçümler sıkı bir küme oluşturdu; standart sapma ikinin altındaydı.

The model explains roughly eighty percent of the variance in the data.

Model, verideki varyansın kabaca yüzde seksenini açıklıyor.

A simple linear regression revealed a clear upward trend.

Basit bir doğrusal regresyon, belirgin bir yükseliş eğilimi ortaya çıkardı.

A meta-analysis of forty trials confirmed the drug's modest benefit.

Kırk denemeyi kapsayan bir meta-analiz, ilacın sınırlı yararını doğruladı.

A longitudinal study tracked the children well into adulthood.

Boylamsal bir çalışma, çocukları yetişkinliklerine dek izledi.

The 1958 birth cohort has been followed for over six decades.

1958 doğum kohortu altmış yılı aşkın süredir izleniyor.

We recorded each patient's blood pressure at baseline.

Her hastanın kan basıncını başlangıç düzeyinde kaydettik.

Half the participants unknowingly received a placebo.

Katılımcıların yarısına, haberleri olmadan plasebo verildi.

Only a double-blind trial could rule out experimenter bias.

Deneyci yanlılığını ancak çift kör bir deneme dışlayabilirdi.

Any deviation from the protocol had to be documented in full.

Protokolden herhangi bir sapmanın eksiksiz belgelenmesi gerekiyordu.

A blood assay confirmed elevated levels of the enzyme.

Bir kan tayini, enzimin yüksek düzeyde olduğunu doğruladı.

We carefully titrated the acid until the indicator turned pink.

Belirteç pembeye dönene dek asidi dikkatle titre ettik.

Spin the sample in the centrifuge for ten minutes.

Örneği santrifüjde on dakika döndürün.

Adding the salt precipitated a fine white powder.

Tuzun eklenmesi, ince beyaz bir tozu çöktürdü.

Each specimen was labelled and stored at minus eighty degrees.

Her numune etiketlenip eksi seksen derecede saklandı.

The enzyme binds tightly to its substrate before catalysis begins.

Enzim, kataliz başlamadan önce substratına sıkıca bağlanır.

Water is often called the universal solvent.

Suya çoğu zaman evrensel çözücü denir.

The reaction proceeds rapidly in an aqueous solution.

Tepkime, sulu çözeltide hızla ilerler.

Carbon's valence of four underpins the diversity of organic chemistry.

Karbonun dört olan değerliği, organik kimyanın çeşitliliğinin temelini oluşturur.

The second law of thermodynamics dictates that entropy tends to increase.

Termodinamiğin ikinci yasası, entropinin artma eğiliminde olduğunu buyurur.

Enzyme catalysis can speed reactions up by a factor of millions.

Enzim katalizi, tepkimeleri milyonlarca kat hızlandırabilir.

Plastics are synthetic polymers made from chains of monomers.

Plastikler, monomer zincirlerinden yapılmış yapay polimerlerdir.

Two plants with the same genotype grew very differently in poor soil.

Aynı genotipe sahip iki bitki, verimsiz toprakta çok farklı büyüdü.

The recessive allele only shows up when both copies are present.

Çekinik alel, ancak iki kopya birden bulunduğunda kendini gösterir.

Mendel's experiments laid the groundwork for our understanding of heredity.

Mendel'in deneyleri, kalıtım anlayışımızın temelini attı.

Antibiotic resistance is natural selection unfolding before our eyes.

Antibiyotik direnci, gözümüzün önünde işleyen doğal seçilimdir.

The camel's hump is a remarkable adaptation to desert life.

Devenin hörgücü, çöl yaşamına olağanüstü bir adaptasyondur.

The pathogen spreads through contaminated water supplies.

Patojen, kirlenmiş su kaynakları yoluyla yayılır.

The vaccine prompts the body to produce protective antibodies.

Aşı, vücudu koruyucu antikorlar üretmeye yöneltir.

Each antigen elicits its own specific antibody.

Her antijen, kendine özgü antikoru ortaya çıkarır.

Soil teems with countless beneficial microorganisms.

Toprak, sayısız yararlı mikroorganizmayla kaynar.

Without photosynthesis, almost all life on Earth would collapse.

Fotosentez olmasa, Dünya'daki yaşamın neredeyse tamamı çökerdi.

Water enters the root cells by osmosis.

Su, kök hücrelerine osmozla girer.

Oxygen reaches the tissues largely by diffusion.

Oksijen, dokulara büyük ölçüde difüzyonla ulaşır.

Nutrients cross the cell membrane through specialised channels.

Besinler, hücre zarını özelleşmiş kanallardan geçerek aşar.

A single neuron can connect to thousands of others.

Tek bir nöron, binlerce başka nöronla bağlantı kurabilir.

Memories are thought to be encoded in the strength of each synapse.

Anıların, her sinapsın gücünde kodlandığı düşünülüyor.

The organism recoils instantly from a painful stimulus.

Organizma, acı veren bir uyarandan anında geri çekilir.

The collider smashes protons to probe the subatomic world.

Çarpıştırıcı, atom altı dünyayı yoklamak için protonları çarpıştırır.

A single photon can be enough to trigger a chemical reaction in the retina.

Tek bir foton, ağ tabakada kimyasal bir tepkimeyi tetiklemeye yetebilir.

Chemical bonds form when atoms share or transfer electrons.

Kimyasal bağlar, atomlar elektron paylaştığında ya da aktardığında oluşur.

Relativity predicts that time runs slower in a strong gravitational field.

Görelilik, zamanın güçlü bir kütleçekim alanında daha yavaş aktığını öngörür.

A heavier object has greater inertia and is harder to stop.

Daha ağır bir cismin eylemsizliği daha büyüktür ve durdurulması daha zordur.

A louder sound corresponds to a wave of greater amplitude.

Daha gür bir ses, genliği daha büyük bir dalgaya karşılık gelir.

The pendulum's oscillation gradually died away.

Sarkacın salınımı yavaş yavaş dindi.

The bridge swayed violently as wind set up a dangerous resonance.

Rüzgâr tehlikeli bir rezonans oluşturunca köprü şiddetle sallandı.

Honey has a far higher viscosity than water.

Balın viskozitesi sudan çok daha yüksektir.

The refraction of light makes the straw look bent in the glass.

Işığın kırılması, pipetin bardağın içinde bükülmüş görünmesine yol açar.

Sweating is part of how the body maintains thermal homeostasis.

Terleme, vücudun ısıl homeostazı korumasının bir parçasıdır.

Molecular data have forced a wholesale revision of the taxonomy.

Moleküler veriler, taksonominin baştan sona gözden geçirilmesini zorunlu kıldı.

Her research focuses on the physiology of exercise.

Araştırması, egzersiz fizyolojisine odaklanıyor.

Modern cosmology traces the universe back to the Big Bang.

Modern kozmoloji, evreni Büyük Patlama'ya dek geriye götürür.

Deforestation is decimating the region's biodiversity.

Ormansızlaşma, bölgenin biyoçeşitliliğini yok ediyor.

Gene expression is an inherently stochastic process.

Gen ifadesi, doğası gereği stokastik bir süreçtir.

Science leans heavily on inductive reasoning from accumulated data.

Bilim, birikmiş verilerden yola çıkan tümevarımsal akıl yürütmeye büyük ölçüde yaslanır.

Mathematics proceeds by strict deductive proof.

Matematik, katı tümdengelimsel kanıtlarla ilerler.

There is no a priori reason to expect the constant to take that value.

Sabitin o değeri alması için önsel hiçbir neden yoktur.

Classical mechanics describes a strictly deterministic universe.

Klasik mekanik, tümüyle belirlenimci bir evren betimler.

Chemical nomenclature follows strict international conventions.

Kimyasal adlandırma dizgesi, katı uluslararası kurallara uyar.

An immediate corollary of the theorem is that no such particle can exist.

Teoremin dolaysız bir doğal sonucu, böyle bir parçacığın var olamayacağıdır.

They controlled for socioeconomic status to rule it out as a confounding variable.

Sosyoekonomik durumu, karıştırıcı değişken olarak dışlamak için denetim altına aldılar.

The effect was real but fell just short of statistical significance.

Etki gerçekti ama istatistiksel anlamlılığa kıl payı ulaşamadı.

An identical genotype can still produce a strikingly different phenotype.

Aynı genotip yine de çarpıcı biçimde farklı bir fenotip üretebilir.

Carbon's valency of four allows it to form an enormous variety of stable compounds.

Karbonun dört olan değerliği, ona son derece çeşitli kararlı bileşikler oluşturma olanağı verir.

Each neurone can form thousands of connections with its neighbours.

Her nöron, komşularıyla binlerce bağlantı kurabilir.