Akademicka lista słów (AWL)

dostosowywać (do nowych warunków); adaptować

Nie myl go z 'adopt', które różni się jedną literą i znaczy: przejąć coś w niezmienionej postaci. Nieprzechodnio łączy się z 'to' (species adapt to a warmer climate); przechodnio adaptuje się coś do nowego celu, a 'adapted from' wskazuje narzędzie, które zapożyczono i zmieniono. Rzeczownik 'adaptation' to forma cytowana najczęściej.

osoba dorosła; dorosły

W tekstach naukowych pracuje najciężej przed innym rzeczownikiem: adult learners, the adult population, adult literacy. Akcent zależy od odmiany: brytyjskie ADult, amerykańskie aDULT. Dwie pułapki: 'adulthood' to etap życia, a eufemistyczne znaczenie w 'adult content' to 'pornograficzny', więc unikaj samego wyrazu tam, gdzie taka lektura jest możliwa.

opowiadać się za (czymś), postulować

Rzeczownik i czasownik pisze się tak samo, ale wymawia inaczej: rzeczownik kończy się słabym -cat, czasownik pełnym -cate. Staranna norma brytyjska daje czasownikowi zwykłe dopełnienie albo formę na -ing (advocates raising the tax), natomiast 'advocate for' w odniesieniu do osoby jest dziś standardem amerykańskim. Rzeczownik oznacza zwolennika sprawy, a w Szkocji adwokata występującego przed sądem.

pomoc (humanitarna, finansowa); środek pomocniczy (np. dydaktyczny)

Dwie gramatyki w jednym wyrazie. Niepoliczalne, gdy chodzi o wsparcie udzielane ludziom albo państwom (foreign aid, humanitarian aid, legal aid), i policzalne, gdy chodzi o rzecz, która pomaga (a teaching aid, a visual aid, a hearing aid). 'Aide' przez e to osoba pomagająca komuś wyżej postawionemu. Czasownik jest oficjalnym odpowiednikiem 'help' i bierze zwykłe dopełnienie: aid recovery, a nie aid to recovery.

kanał (przekazu, dystrybucji)

Znaczenie akademickie jest przenośne: droga, którą coś przebiega. Niosą je utarte zwroty: through official channels, channels of communication, distribution channels. Czasownik znaczy: kierować coś określoną drogą, i podwaja l w pisowni brytyjskiej (channelled, channelling), a w amerykańskiej nie (channeled, channeling).

chemiczny; substancja chemiczna, odczynnik

Jako przymiotnik określa reaction, composition, industry, weapon, analysis; jako rzeczownik policzalny w liczbie mnogiej nazywa same substancje, często z negatywnym zabarwieniem (chemicals in the water supply). 'Chemistry' to dyscyplina, a 'chemist' naukowiec, choć w angielszczyźnie brytyjskiej 'a chemist's' to także apteka.

wzorcowy, klasyczny (najczęściej przywoływany)

W prozie naukowej 'a classic study' znaczy: praca wzorcowa, najczęściej cytowana, a nie po prostu stara. Trzeba je odróżnić od 'classical', które znaczy: dotyczący starożytnej Grecji i Rzymu albo ugruntowanego zrębu teorii (classical physics, classical economics). 'The classics' jako rzeczownik w liczbie mnogiej to filologia klasyczna.

całościowy, wyczerpujący (pod względem zakresu)

Znaczy: kompletny co do zakresu, a nie: łatwy do zrozumienia – to drugie oddaje 'comprehensible'. Łączy się z review, account, survey, ban, insurance. W oświacie brytyjskiej 'a comprehensive' to państwowa szkoła średnia przyjmująca uczniów o wszystkich poziomach zdolności, więc znaczenie rzeczownikowe potrafi zaskoczyć czytelnika artykułu pedagogicznego.

mieć w swoim składzie; być złożonym z (części)

Całość comprises swoje części i tradycyjnie nie bierze 'of': the committee comprises nine members. 'Is comprised of' jest dziś rozpowszechnione, ale wielu redaktorów i egzaminatorów wciąż uznaje je za błąd, więc bezpieczniejsze są 'consist of' (podlista 1) albo 'be composed of'. Drugi błąd odwraca zdanie i każe częściom comprise całość.

potwierdzać

Mocne twierdzenie w tekście naukowym: wyniki potwierdzają hipotezę tylko wtedy, gdy badanie mogło ją obalić; tam, gdzie nie mogło, bezpieczniejsze są 'support' albo 'are consistent with'. Drugie, administracyjne znaczenie to: urzędowo stwierdzić (confirm receipt, confirm a booking). Rzeczownik to 'confirmation', a 'confirmed' przed rzeczownikiem znaczy: ustalony ponad wszelką wątpliwość.

przeciwny (do tego, co powiedziano lub czego oczekiwano)

Trzy zwroty, rutynowo mylone. 'On the contrary' zaprzecza temu, co przed chwilą powiedziano, i stoi samodzielnie. 'To the contrary' znaczy: mówiący coś przeciwnego, i zawisa przy rzeczowniku: evidence to the contrary, nothing to the contrary. 'Contrary to' z rzeczownikiem sygnalizuje rozbieżność z oczekiwaniem: contrary to previous findings. O człowieku znaczy: przekorny, i wtedy przesuwa akcent.

zamieniać (na inną postać, na inny system); przeliczać (jednostki); nawracać się

Wzorzec to convert X into Y dla postaci i zastosowania, ale convert to dla wiary i dla układów miar. Akcent rozdziela części mowy: conVERT to czasownik, CONvert rzeczownik oznaczający osobę, która zmieniła wyznanie. 'Conversion' to rzeczownik procesualny i niesie naraz znaczenie religijne i techniczne, więc rozstrzygnąć musi kontekst podany czytelnikowi.

para (dwoje ludzi lub dwie rzeczy); kilka

Norma brytyjska często daje czasownik w liczbie mnogiej, gdy chodzi o dwoje ludzi (the couple were interviewed), amerykańska w pojedynczej. 'A couple of' znaczy: dwa albo trzy, i jest zbyt nieostre dla tekstu naukowego wszędzie tam, gdzie znana jest dokładna liczba. Czasownik warto znać przede wszystkim w 'coupled with', zwięzłym sposobie zestawienia dwóch przyczyn w jednym zdaniu.

dekada, dziesięciolecie

Standardowa jednostka czasu w przeglądzie literatury: over the past decade, in the decades since. Liczba mnoga jest nieostra, więc lepiej zastąpić ją datami wszędzie tam, gdzie pozwala na to materiał. Uwaga na pisownię bez i oraz na to, że 'decadent' jest fałszywym przyjacielem o innym źródłosłowie.

niebudzący wątpliwości, pewny; określony (o rodzajniku 'the')

Nie osłabiacz, lecz jego przeciwieństwo: rości sobie pewność, więc pasuje tylko tam, gdzie materiał ją potwierdza. Gramatyka zapożyczyła je jako termin, bo 'the' to 'the definite article'. Trzeba je odróżnić od 'definitive', które znaczy: ostateczny i rozstrzygający – 'a definite answer' jest pewna, a 'a definitive study' zamyka pytanie.

zaprzeczać, negować (twierdzenie); odmawiać komuś dostępu

Dwie gramatyki. Deny something albo deny that something is so – dla twierdzenia; oraz deny somebody something – dla odmowy dostępu, zwykle w stronie biernej w tekstach o polityce publicznej (patients were denied treatment). Nie zastępuje 'refuse to': podpisania formularza odmawia się przez 'refuse to sign', nigdy przez 'deny to sign'. Trzecia osoba to 'denies', rzeczownik 'denial'.

odróżniać (jedno od drugiego), różnicować

'Distinguish' to wybór codzienny; tego wyrazu używa się wtedy, gdy dostrzeżenie różnicy wymaga wysiłku albo gdy jedna rzecz czynnie odróżnia drugą. Wzorce te same co u rywala: differentiate between A and B albo differentiate A from B. Dwa znaczenia specjalistyczne warto rozpoznawać: dostosowywanie zadania do uczniów o różnych zdolnościach w dydaktyce oraz wyznaczanie pochodnej w matematyce.

pozbywać się (czegoś), utylizować

Prawie zawsze 'dispose of'. Bez 'of' znaczenie zmienia się na: rozmieszczać coś albo usposabiać kogoś, co jest rzadkie i literackie. To w rodzinie wyrazów mieszkają słowa codzienne: 'disposal' (waste disposal, at your disposal), 'disposed to' w sensie: skłonny do, oraz 'disposable' – przeznaczony do jednorazowego użytku.

dynamiczny, zmienny w czasie

W modelowaniu jest przeciwieństwem 'static': model dynamiczny pozwala wartościom zmieniać się w czasie, statyczny je unieruchamia. Jako rzeczownik nazywa siły działające w danej sytuacji, a 'group dynamics' bierze w tym znaczeniu czasownik w liczbie mnogiej, choć dział fizyki w pojedynczej. Znaczenie wartościujące, jak w 'a dynamic leader', nie należy do prozy naukowej.

eliminować (całkowicie, bez pozostałości)

Bezwzględne i mocniejsze niż 'reduce': po nim nie zostaje nic, więc 'largely eliminated' to sprzeczność, którą egzaminator zauważy. Gdy coś pozostaje, właściwe są 'reduce' albo 'minimise'. W planie badania eliminuje się konkurencyjne wyjaśnienie albo źródło obciążenia, a w procedurze przypadki z próby. Wzorzec: eliminate X from Y.

empiryczny, oparty na obserwacji lub eksperymencie

Wyraz, który oddziela twierdzenie dające się sprawdzić w świecie od takiego, którego dowiedziono jedynie argumentacyjnie. Twierdzenie teoretyczne staje się empiryczne w chwili, gdy ktoś je testuje. Łączy się z evidence, research, findings, support, a przysłówek przylega zwykle do 'test' albo 'verify'. Nie znaczy: praktyczny, ani: prawdziwy.

wyposażać (w coś)

Zwykle w stronie biernej i zwykle z 'with': the laboratory is equipped with, graduates are better equipped to. Przed końcówką podwaja p (equipped, equipping). Rzeczownik 'equipment' jest niepoliczalny, więc pisz 'a piece of equipment', nigdy 'equipments' – to jeden z najczęstszych błędów policzalności w tekstach technicznych.

wydobywać (z czegoś), ekstrahować; fragment (dłuższego tekstu)

Akcent znów rozdziela części mowy: exTRACT to czasownik, EXtract rzeczownik oznaczający fragment wyjęty z dłuższego tekstu. Wzorzec: extract X from Y. W badaniach jakościowych wydobywa się motywy z transkrypcji, w pracy z danymi zmienne z bazy, w chemii substancję z rośliny. Nie używaj go w znaczeniu zwykłego przywołania źródła.

akta, dokumentacja; plik; wnosić (skargę, pozew) urzędowo

Informatyka zawłaszczyła sam wyraz, więc o dokumentach mówi się 'case files' albo 'paper records'. Warto mieć oficjalne znaczenia czasownikowe: 'to file a claim, an appeal or a complaint' to wnieść je urzędowo, a 'on file' znaczy: przechowywany w aktach. Ze znaczenia biurowego biorą się też 'filing cabinet' i 'filing system', pisane bez e.

skończony, mający granicę

Uczący się spotykają najpierw formę przeczącą, dlatego postać podstawowa wygląda technicznie. Uwaga na wymowę, która za pisownią nie idzie: tutaj FY-nite, ale IN-fi-nit w przeciwieństwie. W polityce publicznej i ekonomii oznacza ograniczoność zasobów (finite resources); w matematyce jest ścisłe (a finite set), a w gramatyce 'a finite verb' to forma osobowa z czasem.

fundament, podstawa; fundacja (finansująca badania)

W życiu akademickim spotykają się trzy znaczenia: podstawa, na której wspiera się argument (the theoretical foundation), instytucja finansująca badania oraz – w brytyjskim szkolnictwie wyższym – rok albo dyplom przygotowawczy poprzedzający pełne studia. 'Lay the foundations for' to utarte połączenie, a pokrewny czasownik bierze 'on': the argument is founded on, nigdy founded in.

kula ziemska, glob

Sam rzeczownik jest znacznie rzadszy niż jego rodzina; naprawdę pisze się 'global' i 'globalisation', przez s w angielszczyźnie brytyjskiej i przez z w amerykańskiej. 'Across the globe' brzmi dziennikarsko, a proza oficjalna skraca to zwykle do 'worldwide' albo wprost wymienia regiony.

ocena (szkolna), stopień; klasa (rocznik w szkole amerykańskiej); gatunek jakościowy

Odmiana dzieli znaczenie szkolne: uczeń amerykański jest w 'fourth grade' tam, gdzie brytyjski w 'Year 5', a uczelnie brytyjskie wystawiają 'marks' i końcową klasyfikację dyplomu, nie 'grades'. Drugie żywe znaczenie to szczebel na skali jakości – i stąd bierze się czasownik: 'to grade ore' albo 'to grade scripts'.

gwarantować; gwarancja

Twierdzenie tak mocne, jak to tylko możliwe: mówi, że wyjątek jest wykluczony, więc argumentacja udźwignie zwykle najwyżej 'ensure' albo 'make it likely'. Uwaga na pisownię, z 'ua' i podwójnym e na końcu. Rzeczownik bierze 'of' albo zdanie z 'that', 'a guarantor' ręczy za obietnicę, a 'warranty' to węższy odpowiednik handlowy.

hierarchia

Pisane przez 'hier' i wymawiane HY-ruh-key. Przymiotnik 'hierarchical' to forma pisana najczęściej, a w statystyce 'hierarchical models' to modele zagnieżdżające jeden poziom danych w drugim, na przykład uczniów w szkołach. Łączy się z 'of', a hierarchia potrzeb Maslowa to przykład, po który studenci sięgają najchętniej.

identyczny, taki sam w każdym szczególe

Wyrażenie bezwzględne: 'almost identical' jest poprawne, bo zbliża się do granicy, ale 'very identical' już nie, bo tożsamość nie ma stopni. Gdy dwie rzeczy są jedynie podobne, uczciwym wyborem jest 'similar' (podlista 1). We współczesnej normie brytyjskiej bierze 'to', a w starszej prozie prawniczej 'with'; 'identical twins' to utarty termin w badaniach nad dziedziczeniem.

ideologia

Rzadko neutralne: nazwanie stanowiska ideologicznym sugeruje, że jest utrzymywane z powodów innych niż dowody, i dlatego ten wyraz jest argumentem, a nie opisem. Formami roboczymi są przymiotnik 'ideological' i przysłówek 'ideologically', a liczba mnoga jest częsta w politologii. Dla zestawu poglądów bliskiego autorowi uczciwsze będą 'position' albo 'framework'.

wnioskować (na podstawie przesłanek, z danych)

Połowa klasycznej pary z 'imply' (podlista 3): to autor albo dowód implies, a czytelnik albo badacz infers. Dlatego 'the author infers that' jest błędem wszędzie tam, gdzie chodzi o to, że autor coś zasugerował. W formach czasownikowych podwaja r (inferred, inferring), ale rzeczownik 'inference' ma jedno.

wprowadzać innowacje, unowocześniać

Czasownik jest znacznie rzadszy niż jego rodzina, a język wniosków grantowych i ocen opiera się na rzeczowniku 'innovation' i przymiotniku 'innovative'. Jest nieprzechodni: firmy innovate, ale nie 'innovate a product' – produkt się rozwija albo wprowadza. Uwaga na pisownię przez dwa n.

wstawiać (w istniejącą strukturę), umieszczać wewnątrz

Akcent znów rozdziela czasownik i rzeczownik: inSERT to czasownik, INsert luźna wkładka umieszczona wewnątrz publikacji. Wzorzec: insert X into Y. To precyzyjny wyraz na dodanie czegoś do istniejącej struktury – klauzuli do umowy, kolumny do tabeli – tam, gdzie 'input' byłoby błędem.

interweniować, ingerować (w coś)

Bierze 'in', a podmiotem jest zwykle instytucja działająca celowo: państwo interweniuje na rynku, badacz w przebiegu procesu. Rzeczownik jest terminem w medycynie i pedagogice, gdzie 'an intervention' to testowany program albo terapia, a 'the intervention group' to grupa, która go otrzymuje. 'Intervening' znaczy też: przypadający pomiędzy w czasie.

izolować, oddzielać (od reszty)

W badaniach nazywa sedno planu eksperymentalnego: izoluje się zmienną po to, by wykazać, że to ona, a nic innego, wywołała efekt. Wzorzec: isolate X from Y. Rzeczownik niesie drugie, odrębne pojęcie badawcze, bo 'social isolation' to odcięcie od innych ludzi, a nie oddzielenie eksperymentalne.

media, środki masowego przekazu

Historycznie liczba mnoga od 'medium' (podlista 9); staranni autorzy wciąż piszą 'the media are', ale zgodę w liczbie pojedynczej dopuszcza dziś większość poradników, więc trzeba wybrać jedną i trzymać się jej w całej pracy. Błędem pozostaje 'a media' na określenie jednej redakcji: właściwe są 'a medium' albo 'a media organisation'. Pozostałe formy mnogie dzielą się według znaczeń, bo osoby twierdzące, że kontaktują się ze zmarłymi, to 'mediums'.

tryb (np. transportu, dostawy); dominanta (wartość najczęstsza)

Trzy znaczenia warte rozdzielenia. Sposób wykonywania czegoś, przy którym mieszkają połączenia wyrazowe (mode of transport, mode of delivery, mode of production); ustawienie w urządzeniu; oraz statystyka stojąca obok średniej i mediany, czyli wartość występująca najczęściej. Przymiotnik 'modal' obsługuje i tę statystykę, i – w gramatyce – czasowniki takie jak 'may' i 'must'.

paradygmat

Termin Kuhna na ustalone ramy, wewnątrz których pracuje dyscyplina, dopóki nie zastąpi ich 'paradigm shift', a zarazem jeden z najbardziej nadużywanych wyrazów w pracach studenckich: jeżeli chodzi o podejście, model albo teorię, napisz to wprost. Wymawia się PA-ra-dime, z niemym g, które wraca w 'paradigmatic'. Psychologia dodaje węższe znaczenie: schemat eksperymentalny.

zjawisko, fenomen

Liczba mnoga to 'phenomena', a 'a phenomena' albo 'this phenomena' należą do błędów najczęściej zaznaczanych przez egzaminatorów, dokładnie tak samo jak przy 'criterion' i 'criteria' (podlista 3). Jedno jest pojedyncze, drugie być pojedyncze nie może. Przymiotnik 'phenomenal' znaczy: nadzwyczajny, i należy do innego rejestru, więc nie jest przymiotnikiem tego rzeczownika.

priorytet, pierwszeństwo

Połączenia są utarte i warto zapamiętać je w całości: give priority to, take priority over, a high or top priority. 'Prioritise' to czasownik i jest dziś standardem w tekstach o polityce publicznej, cokolwiek mówią starsze poradniki. 'First priority' i 'main priority' to zwykle wypełniacze, skoro priorytet już z definicji jest pierwszy.

zakazywać (czegoś urzędowo)

Bardziej oficjalne niż 'ban' i znacznie mocniejsze niż 'discourage', bo zakłada za sobą władzę i przepis. Dwa wzorce: prohibit something oraz prohibit somebody from doing something, z 'from' i formą na -ing, nigdy 'prohibit somebody to do'. Przymiotnik oddalił się od czasownika: 'prohibitive costs' to koszty tak wysokie, że powstrzymują.

publikacja (wydany tekst); wydanie drukiem

W życiu akademickim zbiegają się dwa znaczenia: proces (prior to publication, the date of publication) oraz wytworzona rzecz, i właśnie to znaczy lista publikacji w życiorysie. 'Publication bias' nazywa skłonność czasopism do drukowania wyników pozytywnych i jest standardowym ograniczeniem, do którego wypada się przyznać. Nie 'publicity', czyli rozgłos, a nie wydanie.

cytować dosłownie, przytaczać czyjeś słowa; podawać cenę

W starannym piśmie czasownik idzie w parze z rzeczownikiem 'quotation', a nie z krótkim 'quote', choć to ostatnie jest dziś powszechne. Wzorce: quote from a source, quote somebody as saying. Nie traktuj go jako synonimu 'cite': na źródło się powołujesz, żeby oddać mu należne, a cytujesz jego dosłowne słowa. Handel dodaje podawanie ceny, a 'a quoted company' to spółka notowana na giełdzie.

udostępniać (dane), podawać do wiadomości; uwalniać (substancję)

Dwa zastosowania akademickie. Podawanie informacji do wiadomości publicznej – stąd 'the figures released last week' i utarty termin 'press release'; oraz uwalnianie substancji, co jest standardowym czasownikiem w naukach o środowisku. Ludzie i zobowiązania biorą 'from': released from custody, released from a duty. Rzeczownik obsługuje oba znaczenia bez zmiany formy.

odwracać (kierunek); uchylać (orzeczenie)

Sądy reverse wyroki, polityki reverse tendencje, a 'the reverse is true' wprowadza proste przeciwstawienie. Rzeczownik 'reversal' nazywa proces. Warto nauczyć się zwrotu 'reverse causation': to standardowy zarzut, że coś nazwane skutkiem może w istocie wywoływać to, co nazwano przyczyną, a nazwanie go w części o ograniczeniach podnosi ocenę.

symulować, odtwarzać przebieg w modelu

W badaniach oznacza uruchomienie modelu po to, by zobaczyć, jak zachowałby się układ, więc 'simulated data' powstają celowo i jawnie, a nie są fałszowane. Rzeczownik 'simulation' to forma spotykana najczęściej. Trzeba je odróżnić od 'stimulate' – jedna litera różnicy i brak pokrewieństwa – a to pomyłka, która przechodzi przez sprawdzanie pisowni.

jedyny (bez współudziału innych), wyłączny

W tym znaczeniu tylko przed rzeczownikiem, więc 'the sole survivor' jest poprawne, a 'the reason was sole' już nie. Częściej potrzebny bywa przysłówek: 'solely' znaczy: wyłącznie, i może stanąć niemal w dowolnym miejscu zdania, jak w 'funded solely by donations'. Tę samą pisownię mają dwa inne rzeczowniki: podeszwa stopy i płastuga, które są jednym wyrazem, oba od łacińskiego solea, czyli sandała. Żaden nie jest spokrewniony z tym przymiotnikiem, który pochodzi od solus, sam.

nieco, w pewnym stopniu

Osłabiacz, którego zadaniem jest przytłumienie twierdzenia, którego materiał nie udźwignie w całości: 'the results are somewhat surprising' przyznaje znacznie mniej niż 'surprising'. Stoi przed przymiotnikami i stopniem wyższym i brzmi oficjalnie tam, gdzie 'a bit' brzmi potocznie. Jeden osłabiacz na twierdzenie wystarczy, bo ich piętrzenie czyni tekst wykrętnym, a nie ostrożnym.

składać (pracę, wniosek); poddawać się (władzy)

Znaczenie akademickie jest administracyjne: składa się artykuł, pracę zaliczeniową albo wniosek, a rzeczownik to 'submission'. Przed końcówką podwaja t (submitted, submitting). Dwa inne znaczenia warto rozpoznawać: w argumentacji prawniczej 'we submit that' znaczy: twierdzimy, a 'submit to' znaczy: poddać się władzy.

następca

Nie chodzi tu o powodzenie, choć oba wyrazy sięgają czasownika 'succeed': źródłem jest jego drugie znaczenie, czyli następować po kimś. Bierze 'to' (her successor as chair) i tworzy parę z 'predecessor', wyrazem, o którym uczący się zapominają, że jest im potrzebny. W tekstach technicznych i biznesowych 'a successor model' albo 'a successor system' to wersja zastępująca wcześniejszą.

przeżyć (chorobę, kryzys); przetrwać, zachować się do dziś

Przechodni i bez przyimka: przeżywa się chorobę albo recesję, nigdy 'survive from'. Historia i badania archiwalne używają go nieprzechodnio o dokumentach, które dotrwały do naszych czasów. Rzeczownik jest standardem w medycynie, gdzie podaje się pięcioletnie wskaźniki przeżycia, a 'survival of the fittest' to zwrot Spencera, nie Darwina.

praca dyplomowa (doktorska); teza (główne twierdzenie)

Liczba mnoga to 'theses', wymawiane THEE-seez, i nigdy 'thesises'. Oba znaczenia są dla studenta ważne. Obszerna praca badawcza składana na stopień, przy czym uczelnie brytyjskie nazywają zwykle pracę doktorską 'a thesis', a magisterską 'a dissertation', podczas gdy amerykańskie zamieniają te nazwy miejscami. Oraz centralne twierdzenie wywodu, czyli to, co promotor ma na myśli, mówiąc o 'thesis statement': zdanie ze wstępu mówiące, czego autor zamierza dowieść.

temat (to, o czym się pisze)

Węższe niż 'subject' i szersze niż pojedyncze twierdzenie: to, o czym się pisze, a nie to, co się o tym mówi. 'Topic sentence' to utarta nazwa zdania mówiącego, co obejmie akapit, zwykle pierwszego. Przymiotnik jest fałszywym przyjacielem, bo 'topical' znaczy: aktualny, będący na czasie, a nie: dotyczący tematu.

przesyłać (sygnał, dane); roznosić (zakażenie); transmitować

Używane tak samo o sygnałach, chorobach i kulturze: transmit data, transmit a virus, transmit values between generations. Lepsze niż 'send' wszędzie tam, gdzie niesie coś kanał albo nośnik. Przed końcówką podwaja t (transmitted, transmitting), a rzeczownik dzieli się według dziedzin, bo 'transmission' to proces w epidemiologii i skrzynia biegów w mechanice.

ostatni w kolejności, docelowy; najgłębszy (o przyczynie)

Dwa znaczenia ciągną w różne strony: ostatni w kolejności (the ultimate stage) oraz najbardziej podstawowy, leżący najgłębiej (the ultimate cause), więc rozstrzyga kontekst. Przysłówek 'ultimately' znaczy zwykle: ostatecznie, i działa jako wskaźnik zespolenia na początku zdania. 'Penultimate' to przedostatni, a nieścisłe znaczenie 'najlepszy' należy do reklamy.

niepowtarzalny, jedyny w swoim rodzaju

Podręcznikowy przykład przymiotnika niestopniowalnego: 'very unique' i 'more unique' to błędy zakreślane przez egzaminatorów, bo bycie jedynym nie ma stopni. 'Almost unique' i 'virtually unique' są poprawne, bo zbliżają się do wartości bezwzględnej, zamiast ją stopniować. Bierze 'to' przy wyłączności, jak przy gatunku występującym tylko na jednej wyspie. Błąd rozpowszechnia potoczne, luźne znaczenie: po prostu niezwykły.

widzialny, możliwy do zobaczenia; zauważalny (o obecności publicznej)

W prozie naukowej występują oba znaczenia: fizyczne (visible to the naked eye) i przenośne (a highly visible campaign). Rzeczownik 'visibility' znaczy w tekstach o polityce publicznej: obecność w świadomości ogółu, a 'visible minority' to urzędowy termin w statystyce kanadyjskiej. Nie zamieniaj go z 'visual', które znaczy: dotyczący wzroku albo złożony z obrazów, a nie: dający się zobaczyć.

dobrowolny; społeczny, oparty na wolontariacie

Dwa zastosowania, które spotyka się bez przerwy. W oświadczeniach etycznych udział jest dobrowolny i można go w każdej chwili wycofać, co jest niemal utartą formułą. W brytyjskich tekstach o polityce publicznej 'the voluntary sector' to organizacje dobroczynne i niewynagradzane, przeciwstawiane sektorowi publicznemu i prywatnemu. Przeciwieństwa to 'compulsory' i 'mandatory', a przysłówek 'voluntarily' ma sylabę, którą uczący się chętnie gubią.