Khoa học và nghiên cứu

For decades the result remained a mere conjecture, tantalising but unproven.

Suốt nhiều thập kỷ, kết quả này chỉ là một giả thuyết chưa chứng minh, hấp dẫn nhưng chưa ai xác lập được.

The entire framework rests on a handful of deceptively simple axioms.

Toàn bộ khung lý thuyết dựa trên một nhúm tiên đề tưởng chừng đơn giản.

Reproducibility is one of the foundational tenets of experimental science.

Tính tái lập là một trong những nguyên lý cốt lõi của khoa học thực nghiệm.

The algorithm relies on a clever heuristic to prune the search space.

Thuật toán dựa vào một thuật giải kinh nghiệm khéo léo để tỉa bớt không gian tìm kiếm.

The authors present their results with the obligatory caveat about sample size.

Các tác giả trình bày kết quả kèm theo điều cần lưu ý bắt buộc về cỡ mẫu.

Age and diet may confound the apparent link between exercise and longevity.

Tuổi tác và chế độ ăn có thể gây nhiễu cho mối liên hệ bề ngoài giữa vận động và tuổi thọ.

The data allowed them to reject the null hypothesis at the 1% level.

Dữ liệu cho phép họ bác bỏ giả thuyết không ở mức một phần trăm.

The readings clustered tightly, with a standard deviation of less than two.

Các số đo bám sát nhau, với độ lệch chuẩn nhỏ hơn hai.

The model explains roughly eighty percent of the variance in the data.

Mô hình giải thích được khoảng tám mươi phần trăm phương sai trong dữ liệu.

A simple linear regression revealed a clear upward trend.

Một phép hồi quy tuyến tính đơn giản đã cho thấy một xu hướng tăng rõ rệt.

A meta-analysis of forty trials confirmed the drug's modest benefit.

Một phân tích tổng hợp bốn mươi cuộc thử nghiệm đã xác nhận lợi ích khiêm tốn của loại thuốc này.

A longitudinal study tracked the children well into adulthood.

Một nghiên cứu theo chiều dọc thời gian đã theo dõi những đứa trẻ này tới tận tuổi trưởng thành.

The 1958 birth cohort has been followed for over six decades.

Nhóm thuần tập sinh năm 1958 đã được theo dõi hơn sáu thập kỷ.

We recorded each patient's blood pressure at baseline.

Chúng tôi ghi lại huyết áp của từng bệnh nhân ở mức nền ban đầu.

Half the participants unknowingly received a placebo.

Một nửa số người tham gia nhận giả dược mà không hề biết.

Only a double-blind trial could rule out experimenter bias.

Chỉ một cuộc thử nghiệm mù đôi mới loại trừ được thiên lệch của người làm thí nghiệm.

Any deviation from the protocol had to be documented in full.

Mọi sai lệch so với quy trình chuẩn đều phải được ghi chép đầy đủ.

A blood assay confirmed elevated levels of the enzyme.

Một phép định lượng máu đã xác nhận nồng độ enzim tăng cao.

We carefully titrated the acid until the indicator turned pink.

Chúng tôi chuẩn độ axit thật cẩn thận cho tới khi chất chỉ thị chuyển sang màu hồng.

Spin the sample in the centrifuge for ten minutes.

Hãy quay mẫu trong máy ly tâm khoảng mười phút.

Adding the salt precipitated a fine white powder.

Việc thêm muối vào đã làm kết tủa một loại bột trắng mịn.

Each specimen was labelled and stored at minus eighty degrees.

Mỗi mẫu vật đều được dán nhãn và bảo quản ở âm tám mươi độ.

The enzyme binds tightly to its substrate before catalysis begins.

Enzim gắn chặt vào cơ chất của nó trước khi quá trình xúc tác bắt đầu.

Water is often called the universal solvent.

Nước thường được gọi là dung môi vạn năng.

The reaction proceeds rapidly in an aqueous solution.

Phản ứng diễn ra rất nhanh trong dung dịch nước.

Carbon's valence of four underpins the diversity of organic chemistry.

Hóa trị bốn của cacbon là nền tảng cho sự đa dạng của hóa học hữu cơ.

The second law of thermodynamics dictates that entropy tends to increase.

Định luật thứ hai của nhiệt động lực học quy định rằng entropi có xu hướng tăng lên.

Enzyme catalysis can speed reactions up by a factor of millions.

Sự xúc tác của enzim có thể làm phản ứng nhanh lên hàng triệu lần.

Plastics are synthetic polymers made from chains of monomers.

Nhựa là những polime nhân tạo làm từ các chuỗi monome.

Two plants with the same genotype grew very differently in poor soil.

Hai cây có cùng kiểu gen lại lớn lên rất khác nhau trên đất cằn.

The recessive allele only shows up when both copies are present.

Alen lặn chỉ biểu hiện khi có mặt cả hai bản sao.

Mendel's experiments laid the groundwork for our understanding of heredity.

Các thí nghiệm của Mendel đã đặt nền móng cho hiểu biết của chúng ta về tính di truyền.

Antibiotic resistance is natural selection unfolding before our eyes.

Tình trạng kháng kháng sinh chính là chọn lọc tự nhiên đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta.

The camel's hump is a remarkable adaptation to desert life.

Bướu của lạc đà là một sự thích nghi đáng kinh ngạc với đời sống sa mạc.

The pathogen spreads through contaminated water supplies.

Mầm bệnh này lây lan qua nguồn nước bị nhiễm bẩn.

The vaccine prompts the body to produce protective antibodies.

Vắc-xin thúc đẩy cơ thể sinh ra các kháng thể bảo vệ.

Each antigen elicits its own specific antibody.

Mỗi kháng nguyên gợi ra một kháng thể đặc hiệu của riêng nó.

Soil teems with countless beneficial microorganisms.

Đất chứa vô số vi sinh vật có ích.

Without photosynthesis, almost all life on Earth would collapse.

Không có quang hợp thì gần như toàn bộ sự sống trên Trái Đất sẽ sụp đổ.

Water enters the root cells by osmosis.

Nước đi vào các tế bào rễ nhờ thẩm thấu.

Oxygen reaches the tissues largely by diffusion.

Ôxy đến được các mô chủ yếu nhờ khuếch tán.

Nutrients cross the cell membrane through specialised channels.

Các chất dinh dưỡng đi qua màng tế bào theo những kênh chuyên biệt.

A single neuron can connect to thousands of others.

Một nơ-ron đơn lẻ có thể nối với hàng nghìn nơ-ron khác.

Memories are thought to be encoded in the strength of each synapse.

Người ta cho rằng ký ức được mã hóa trong độ mạnh của từng xi-náp.

The organism recoils instantly from a painful stimulus.

Sinh vật lập tức rụt lại trước một tác nhân kích thích gây đau.

The collider smashes protons to probe the subatomic world.

Máy va chạm bắn phá các proton để dò tìm thế giới hạ nguyên tử.

A single photon can be enough to trigger a chemical reaction in the retina.

Chỉ một phô-tôn cũng đủ khởi phát một phản ứng hóa học ở võng mạc.

Chemical bonds form when atoms share or transfer electrons.

Liên kết hóa học hình thành khi các nguyên tử góp chung hoặc chuyển giao êlectron.

Relativity predicts that time runs slower in a strong gravitational field.

Thuyết tương đối tiên đoán rằng thời gian trôi chậm hơn trong trường hấp dẫn mạnh.

A heavier object has greater inertia and is harder to stop.

Vật nặng hơn có quán tính lớn hơn và khó dừng lại hơn.

A louder sound corresponds to a wave of greater amplitude.

Âm thanh to hơn ứng với một sóng có biên độ lớn hơn.

The pendulum's oscillation gradually died away.

Dao động của con lắc tắt dần rồi mất hẳn.

The bridge swayed violently as wind set up a dangerous resonance.

Cây cầu lắc lư dữ dội khi gió tạo ra một cộng hưởng nguy hiểm.

Honey has a far higher viscosity than water.

Mật ong có độ nhớt cao hơn nước rất nhiều.

The refraction of light makes the straw look bent in the glass.

Sự khúc xạ ánh sáng làm ống hút trông như bị gãy trong cốc.

Sweating is part of how the body maintains thermal homeostasis.

Đổ mồ hôi là một phần trong cách cơ thể giữ cân bằng nội môi về nhiệt.

Molecular data have forced a wholesale revision of the taxonomy.

Dữ liệu phân tử đã buộc người ta xét lại toàn bộ hệ phân loại học.

Her research focuses on the physiology of exercise.

Nghiên cứu của bà tập trung vào sinh lý học của vận động.

Modern cosmology traces the universe back to the Big Bang.

Vũ trụ học hiện đại truy nguyên vũ trụ về tới vụ nổ lớn.

Deforestation is decimating the region's biodiversity.

Nạn phá rừng đang tàn phá đa dạng sinh học của cả vùng.

Gene expression is an inherently stochastic process.

Biểu hiện gen về bản chất là một quá trình ngẫu nhiên theo xác suất.

Science leans heavily on inductive reasoning from accumulated data.

Khoa học dựa rất nhiều vào lối lập luận quy nạp từ dữ liệu tích lũy được.

Mathematics proceeds by strict deductive proof.

Toán học tiến lên bằng chứng minh diễn dịch chặt chẽ.

There is no a priori reason to expect the constant to take that value.

Không có lý do tiên nghiệm nào để trông đợi hằng số nhận đúng giá trị đó.

Classical mechanics describes a strictly deterministic universe.

Cơ học cổ điển mô tả một vũ trụ hoàn toàn tất định.

Chemical nomenclature follows strict international conventions.

Danh pháp hóa học tuân theo những quy ước quốc tế chặt chẽ.

An immediate corollary of the theorem is that no such particle can exist.

Một hệ quả trực tiếp của định lý là không thể tồn tại hạt nào như vậy.

They controlled for socioeconomic status to rule it out as a confounding variable.

Họ kiểm soát yếu tố kinh tế xã hội để loại trừ nó khỏi vai trò biến gây nhiễu.

The effect was real but fell just short of statistical significance.

Hiệu ứng là có thật nhưng chỉ vừa vặn chưa đạt ý nghĩa thống kê.

An identical genotype can still produce a strikingly different phenotype.

Cùng một kiểu gen vẫn có thể cho ra một kiểu hình khác biệt đến kinh ngạc.

Carbon's valency of four allows it to form an enormous variety of stable compounds.

Khả năng kết hợp bằng bốn của cacbon cho phép nó tạo ra vô số hợp chất bền.

Each neurone can form thousands of connections with its neighbours.

Mỗi tế bào thần kinh có thể tạo ra hàng nghìn kết nối với các tế bào lân cận.