Zdrowie i medycyna
Opisuj objawy, idź do lekarza i mów o tym, jak dbać o zdrowie.
U lekarza
Umów się na wizytę i powiedz, co ci dolega.
Dodaj do mojej biblioteki
Zarejestruj się za darmo, aby zapisać ten zestaw i śledzić postępy
Ucz się wszędzie, nawet offline
62 słowa
- 1¿Qué le pasa?expresiónformal
Co panu/pani dolega?
Lekarz pyta o to na początku wizyty. Do przyjaciela mówi się „¿Qué te pasa?”.
Buenos días, siéntese. ¿Qué le pasa?
Dzień dobry, proszę usiąść. Co panu dolega?
- 2Me duele …expresiónneutral
Boli mnie …
Żeby powiedzieć, która część ciała cię boli. Mówi się „me duele la cabeza”, a nie „mi cabeza”. W liczbie mnogiej: „me duelen los pies”.
Me duele la cabeza desde esta mañana.
Od rana boli mnie głowa.
- 3cabezasustantivoneutral
głowa
„Me duele la cabeza” jest bardzo częste. Mówi się też „tengo dolor de cabeza”.
Me duele mucho la cabeza y no puedo trabajar.
Bardzo boli mnie głowa i nie mogę pracować.
- 4gargantasustantivoneutral
gardło
Jeśli boli cię przy jedzeniu albo mówieniu, mówisz „me duele la garganta”.
Me duele la garganta cuando como.
Boli mnie gardło, kiedy jem.
- 5estómagosustantivoneutral
żołądek
To zwykłe słowo u lekarza. W domu mówi się też „la barriga” albo „la tripa”.
Anoche cené mucho y ahora me duele el estómago.
Wczoraj zjadłem obfitą kolację i teraz boli mnie żołądek.
- 6barrigasustantivoinformal
brzuch, brzuszek
Słowo potoczne, bardzo używane w domu i w rozmowie z dziećmi. U lekarza też jest zrozumiałe.
Mamá, me duele la barriga.
Mamo, boli mnie brzuszek.
- 7tener fiebrelocución verbalneutral
mieć gorączkę
Mówi się bez rodzajnika: „tengo fiebre”. Żeby podać temperaturę: „tengo 38 de fiebre”.
Diego no fue al colegio porque tenía fiebre.
Diego nie poszedł do szkoły, bo miał gorączkę.
- 8tossustantivoneutral
kaszel
Mówi się „tengo tos”. Czasownik to „toser”.
Tengo tos y me duele la garganta.
Mam kaszel i boli mnie gardło.
- 9estar resfriadolocución verbalneutral
być przeziębionym
Kobieta mówi „estoy resfriada”. W Hiszpanii w tym samym znaczeniu mówi się też „estar constipado”. Choroba to „el resfriado”.
No puedo ir a la fiesta, estoy resfriado.
Nie mogę przyjść na imprezę, jestem przeziębiony.
- 10gripesustantivoneutral
grypa
Jest silniejsza niż przeziębienie: wysoka gorączka i ból całego ciała.
El mes pasado tuve la gripe y estuve una semana en la cama.
W zeszłym miesiącu miałem grypę i przeleżałem tydzień w łóżku.
- 11encontrarseverboneutral
czuć się
Łączy się z „bien”, „mal” albo „mejor”: „me encuentro mal”. Bardzo częste u lekarza. Bez „se” „encontrar” znaczy co innego (znaleźć coś, czego szukasz).
No me encuentro bien, me voy a casa.
Nie czuję się dobrze, idę do domu.
- 12enfermoadjetivoneutral
chory
Łączy się ze „estar”: „estoy enfermo”. W Hiszpanii w rozmowie mówi się też „estoy malo”.
Hoy no voy a clase, estoy enferma.
Dziś nie idę na zajęcia, jestem chora.
- 13¿Desde cuándo …?expresiónneutral
Od kiedy …?
Lekarz pyta o to, żeby wiedzieć, kiedy zaczął się problem. Łączy się z czasem teraźniejszym: „¿Desde cuándo le duele?”.
¿Desde cuándo tiene fiebre?
Od kiedy ma pan gorączkę?
- 14desde hace …expresiónneutral
od … (od tygodnia, od kilku dni)
Łączy się z czasem teraźniejszym: „me duele desde hace tres días”. Z dniem albo godziną mówi się samo „desde”: „desde el lunes”. Po polsku w obu przypadkach jest „od”.
Me duele la espalda desde hace una semana.
Od tygodnia bolą mnie plecy.
- 15pedir citalocución verbalneutral
umówić się na wizytę
Mówi się bez rodzajnika: „pedir cita con el médico”. Kiedy już masz wizytę: „tengo cita”.
Tengo que pedir cita con el médico.
Muszę się umówić do lekarza.
- 16venir bienlocución verbalneutral
pasować, odpowiadać (o terminie)
Używa się jak „gustar”: „¿Le viene bien el martes?”. Żeby zaproponować coś innego: „me viene mejor por la tarde”. Żeby zapytać, czy godzina albo plan pasuje: „¿Te viene bien …?” albo „¿Te va bien …?”.
¿Le viene bien el martes a las diez?
Czy pasuje panu wtorek o dziesiątej?
- 17centro de saludsustantivoneutral
przychodnia, ośrodek zdrowia
W Hiszpanii to miejsce w dzielnicy, gdzie przyjmuje twój lekarz rodzinny. Z czymś bardzo pilnym jedzie się do szpitala.
El centro de salud abre a las ocho.
Przychodnia jest otwarta od ósmej.
- 18médico de cabecerasustantivoneutral
lekarz rodzinny, lekarz pierwszego kontaktu
To twój stały lekarz w przychodni. Mówi się też „médico de familia”. O kobiecie: „la médica de cabecera”.
Mi médico de cabecera me mandó al especialista.
Lekarz rodzinny skierował mnie do specjalisty.
- 19tarjeta sanitariasustantivoneutral
karta zdrowotna (w Hiszpanii)
W Hiszpanii pokazuje się ją w przychodni i w aptece, przy e-recepcie.
¿Me deja su tarjeta sanitaria, por favor?
Poproszę pana kartę zdrowotną.
- 20consultasustantivoneutral
gabinet lekarski; wizyta
To gabinet lekarza, a także sama wizyta: „tengo consulta a las cinco”.
La enfermera me dijo: «Pase a la consulta, por favor».
Pielęgniarka powiedziała: „Proszę wejść do gabinetu”.
- 21dolorsustantivoneutral
ból
Z „de”, żeby powiedzieć gdzie: „dolor de cabeza”, „dolor de muelas”. Jeśli jest silny: „un dolor fuerte”.
Tengo un dolor muy fuerte en el pecho.
Mam bardzo silny ból w klatce piersiowej.
- 22espaldasustantivoneutral
plecy
„Me duele la espalda” jest bardzo częste, na przykład po wielu godzinach siedzenia. Po polsku „plecy” są w liczbie mnogiej.
Paso ocho horas sentado y me duele la espalda.
Siedzę osiem godzin dziennie i bolą mnie plecy.
- 23muelasustantivoneutral
ząb trzonowy
Gdy boli ząb, często mówi się „me duele una muela”. Przednie zęby to „los dientes”. Z tym idziesz do dentysty.
Me duele una muela y no puedo comer.
Boli mnie ząb i nie mogę jeść.
- 24dentistasustantivoneutral
dentysta/dentystka
O kobiecie mówi się „la dentista”: słowo się nie zmienia.
Tengo cita con el dentista el viernes.
W piątek mam wizytę u dentysty.
- 25piesustantivoneutral
stopa
W liczbie mnogiej: „los pies”. „Ir a pie” to iść pieszo.
Me duelen los pies de tanto andar.
Bolą mnie stopy od tego chodzenia.
- 26piernasustantivoneutral
noga
Część ciała między stopą a biodrem.
Me he roto la pierna esquiando.
Złamałam nogę na nartach.
- 27brazosustantivoneutral
ramię, ręka (od barku do dłoni)
Część ciała między barkiem a dłonią.
No puedo levantar el brazo derecho.
Nie mogę podnieść prawej ręki.
- 28manosustantivoneutral
dłoń, ręka
Kończy się na -o, ale jest rodzaju żeńskiego: „la mano, las manos”.
Me corté la mano con un cuchillo.
Skaleczyłem się nożem w rękę.
- 29rodillasustantivoneutral
kolano
Jest w połowie nogi.
Me caí en la calle y me duele la rodilla.
Przewróciłem się na ulicy i boli mnie kolano.
- 30pechosustantivoneutral
klatka piersiowa
Silny ból w klatce piersiowej może być groźny: trzeba jechać na SOR („urgencias”).
Me duele el pecho cuando respiro.
Boli mnie w klatce piersiowej, kiedy oddycham.
- 31cuellosustantivoneutral
szyja, kark
Część ciała między głową a ramionami.
He dormido mal y me duele el cuello.
Źle spałem i boli mnie kark.
- 32oídosustantivoneutral
ucho (wewnątrz)
Jeśli boli cię w środku, mówisz „me duele el oído”. Zewnętrzna część to „la oreja”.
El niño llora porque le duele el oído.
Mały płacze, bo boli go ucho.
- 33ojosustantivoneutral
oko
W liczbie mnogiej: „los ojos”.
Tengo el ojo rojo y me pica.
Mam czerwone oko i swędzi mnie.
- 34bocasustantivoneutral
usta
Lekarz mówi „abra la boca”, żeby obejrzeć gardło. Po polsku „usta” są w liczbie mnogiej.
Abra la boca y diga «aaa».
Proszę otworzyć usta i powiedzieć „aaa”.
- 35mareadoadjetivoneutral
z zawrotami głowy; z mdłościami (w podróży)
Łączy się ze „estar”: „estoy mareado”. Tak jest, kiedy wszystko się kręci, albo na statku czy w samochodzie.
Me levanté muy rápido y estaba mareada.
Wstałam za szybko i zakręciło mi się w głowie.
- 36vomitarverboneutral
wymiotować
To zwykłe słowo, także u lekarza.
Anoche vomité dos veces.
Wczoraj w nocy dwa razy wymiotowałem.
- 37diarreasustantivoneutral
biegunka
To zwykłe słowo u lekarza i w aptece.
Tengo diarrea desde ayer.
Od wczoraj mam biegunkę.
- 38picarverboneutral
swędzieć; ugryźć, użądlić (o owadzie)
O ciele używa się jak „doler”: „me pica la espalda”. Komar albo pszczoła też cię „pica”.
Me pica mucho la espalda.
Bardzo swędzą mnie plecy.
- 39hacerse dañolocución verbalneutral
zrobić sobie krzywdę
Żeby powiedzieć gdzie, używa się „en”: „me he hecho daño en la mano”. Czas przeszły: me hice daño.
¿Te has hecho daño?
Nic ci się nie stało?
- 40romperseverboneutral
złamać (sobie)
Mówi się „me he roto el brazo”, a nie „mi brazo”. Imiesłów jest nieregularny: „roto”.
Sara se rompió el brazo el año pasado.
Sara złamała rękę w zeszłym roku.
- 41urgenciassustantivoneutral
SOR, izba przyjęć
Prawie zawsze w liczbie mnogiej. Mówi się „ir a urgencias”, bez rodzajnika. To część szpitala do poważnych problemów.
Anoche Sara fue a urgencias con un dolor muy fuerte.
Wczoraj w nocy Sara pojechała na SOR z bardzo silnym bólem.
- 42hospitalsustantivoneutral
szpital
Nie wymawia się „h”. Z małym problemem idziesz do przychodni („centro de salud”).
Mi abuelo está en el hospital desde el lunes.
Dziadek jest w szpitalu od poniedziałku.
- 43síntomasustantivoneutral
objaw
Kończy się na -a, ale jest rodzaju męskiego: „el síntoma, los síntomas”.
¿Qué síntomas tiene?
Jakie ma pan objawy?
- 44alérgicoadjetivoneutral
uczulony
Łączy się z „ser”: „soy alérgico a la penicilina”. Problem nazywa się „la alergia”.
Soy alérgica a los frutos secos.
Jestem uczulona na orzechy.
- 45embarazadaadjetivoneutral
w ciąży
Używa się tylko w rodzaju żeńskim: „estoy embarazada”. Znaczy, że kobieta będzie miała dziecko.
Mi hermana está embarazada de seis meses.
Moja siostra jest w szóstym miesiącu ciąży.
- 46respirarverboneutral
oddychać
Lekarz mówi „respire hondo”: proszę wziąć głęboki oddech.
Respire hondo, por favor.
Proszę wziąć głęboki oddech.
- 47graveadjetivoneutral
poważny, groźny
Żeby uspokoić pacjenta, lekarz mówi „no es nada grave”. Ma tę samą formę dla mężczyzny i kobiety.
No se preocupe, no es nada grave.
Proszę się nie martwić, to nic poważnego.
- 48hacer reposolocución verbalneutral
oszczędzać się, leżeć w łóżku (z zalecenia lekarza)
Mówi tak lekarz: przez kilka dni nie pracować i nie uprawiać sportu. Mówi się też „guardar reposo”.
Tiene que hacer reposo tres días.
Przez trzy dni musi się pan oszczędzać.
- 49análisissustantivoneutral
badanie (krwi, moczu)
Ma tę samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej: „el análisis, los análisis”. Mówi się „hacerse un análisis de sangre”.
Mañana me hago un análisis de sangre.
Jutro robię badanie krwi.
- 50estar de bajalocución verbalneutral
być na zwolnieniu lekarskim
W Hiszpanii lekarz daje ci „la baja” i nie chodzisz do pracy. Kiedy wracasz do pracy, dostajesz „el alta”.
Luis está de baja por la espalda.
Luis jest na zwolnieniu przez plecy.
- 51recetasustantivoneutral
recepta
To kartka od lekarza albo e-recepta, żeby kupić lek. To samo słowo znaczy też przepis kulinarny.
Este medicamento solo se vende con receta.
Ten lek jest sprzedawany tylko na receptę.
- 52tomarverboneutral
brać, zażywać (lek)
Tak samo jak „tomar un café” albo „tomar el autobús”. W domu mówi się też „tomarse”: „tómate la pastilla”.
Tome esto con agua después de comer.
Proszę to brać z wodą po jedzeniu.
- 53pastillasustantivoneutral
tabletka
To codzienne słowo na mały lek, który połyka się z wodą. Na opakowaniu czasem jest napisane „comprimido”.
Tómate una pastilla y acuéstate.
Weź tabletkę i połóż się.
- 54cada … horasexpresiónneutral
co … godzin
Liczba stoi w środku: „cada ocho horas”. Mówi się też „cada día” albo „cada mañana”.
Tome una pastilla cada ocho horas.
Proszę brać jedną tabletkę co osiem godzin.
- 55medicamentosustantivoneutral
lek
To zwykłe słowo w aptece i u lekarza. Używa się też „la medicina”.
Este medicamento puede dar sueño.
Ten lek może powodować senność.
- 56jarabesustantivoneutral
syrop
To lek w płynie. Bierze się go łyżką.
Tome una cucharada de jarabe por la noche.
Proszę wziąć łyżkę syropu wieczorem.
- 57¿Tiene algo para …?expresiónformal
Czy ma pan/pani coś na …?
Mówisz tak w aptece: „¿Tiene algo para la tos?”. Na niektóre rzeczy nie potrzebujesz recepty.
Buenos días, ¿tiene algo para el dolor de garganta?
Dzień dobry, czy ma pani coś na ból gardła?
- 58farmacia de guardiasustantivoneutral
apteka dyżurna
W Hiszpanii w nocy i w święta otwarte są tylko niektóre apteki: dyżurne. Lista wisi na drzwiach aptek.
Es domingo, hay que buscar una farmacia de guardia.
Jest niedziela, trzeba poszukać apteki dyżurnej.
- 59tiritasustantivoneutral
plaster
Tak mówi się w Hiszpanii. W wielu krajach Ameryki mówi się „la curita”.
¿Tienes una tirita? Me he cortado.
Masz plaster? Skaleczyłem się.
- 60¡Que te mejores!expresióninformal
Wracaj do zdrowia!
Mówisz tak do przyjaciela albo kogoś z rodziny, kto jest chory. Przy „usted”: „¡Que se mejore!”.
¿Tienes la gripe? ¡Que te mejores!
Masz grypę? Wracaj do zdrowia!
- 61sanoadjetivoneutral
zdrowy; zdrowo
Przeciwieństwo „enfermo”. Także o jedzeniu: „comer sano”, „una vida sana”.
Mi abuela tiene noventa años y está muy sana.
Moja babcia ma dziewięćdziesiąt lat i jest bardzo zdrowa.
- 62saludsustantivoneutral
zdrowie
Przy toaście mówi się „¡Salud!”, jak polskie „Na zdrowie!”.
Fumar es malo para la salud.
Palenie szkodzi zdrowiu.
Ucz się wszędzie, nawet offline
Pobierz talie na telefon i ćwicz bez internetu. Idealne w drodze do pracy, w samolocie i wszędzie tam, gdzie zasięg bywa słaby.
Co odpowiedzieć, gdy lekarz pyta „¿Qué le pasa?”? Zaczniesz od „Me duele …” i części ciała, od „cabeza” i „garganta” po „muela”, dodasz, że masz gorączkę („tener fiebre”) albo kaszel („tos”), i powiesz, od kiedy to trwa: „desde hace …”. Zestaw obejmuje też to, co przed wizytą, czyli „pedir cita” w „centro de salud”, i to, co po niej: „receta”, „pastilla” „cada … horas” i dyżurną „farmacia de guardia”.